BİR MİLLİ İKTİSAT PROJESİ:İZMİR İHRACAT VE İTHALAT TÜRK ANONİM ŞİRKETİ
A NATIONAL ECONOMY PROJECT:IZMIR EXPORTATION AND IMPORTATION TURKISH INCORPORATED COMPANY

Author : İrfan Davut ÇAM
Number of pages : 45-56

Abstract

II. Meşrutiyet'in ilanından sonra özellikle Balkan Savaşlarıyla birlikte küçük Balkan Devletleri bağımsızlıklarını ilan etmeye başlamıştır. İmparatorluk sınırlarında uzun bir süreden beri yaşanan geri çekilmenin Müslüman-Türk unsurlar üzerinde yarattığı milliyetçi duygular, İttihat ve Terakki Cemiyeti tarafından eğitim alanına kanalize edilmiştir. Ancak Osmanlı ekonomisinin mevcut durumu eğitim reformunun önünde önemli bir engeldi. Bu engeli ortadan kaldırmanın yolu ise kendi kendine yeter bir iktisat politikasıdır. Bu nedenle cemiyet, gayrimüslim merkezli ticaret ve iktisat faaliyetlerini Müslüman-Türk merkezli milli bir iktisat politikasına kaydırmıştır. Cemiyet, liberalizm karşıtı bir hale dönüşen bu iktisat politikası sayesinde " milli tüccar" ya da "milli burjuvazi" adı altında milli şirketler oluşturma yoluna gitmiştir. Bu politika sayesinde Müslüman-Türk vatandaşlar ticarete teşvik edilmiş ve bu konuda gerekli kolaylıklar sağlanmıştır. Bu kolaylıkların bir örneğini oluşturan milli şirketlerden bir tanesi de İzmir'de 29 Mart 1333[1917] tarihinde “ İzmir İhracat ve İthalat Türk Anonim Şirketi” adıyla kurulmuştur. Bu yeni ticarî şirket, çok ortaklı bir mekanizma olarak İzmir’de önemli atılımlarda bulunmuştur. Bu çalışmamızda, şirketin kuruluş nizamnamesi çerçevesinde idari ve iktisadî yapısı ve uygulanan milli iktisat politikasının kısa bir değerlendirmesi yapılacaktır.

Keywords

Milli İktisat, İzmir, Anonim Şirket.

Read:594

Download: 204