KÖROĞLU DESTANI’NDA METİNLERARASI İLİŞKİLER
INTER-TEXTUAL RELATIONSHIPS IN THE EPIC OF KÖROĞLU

Author : Mehmet Emin BARS
Number of pages : 213-229

Summary

Günümüzde Orta Asya’dan, Balkanlara uzanan çok geniş bir coğrafyaya yayılmış olan Türk boylarının uzun bir geçmişe dayanan destan geleneği vardır. Bu destanî anlatmalarımızın bazıları Türk boylarında ortaktır. Bu anlatmaların bazıları yazılı, bazıları hem sözlü hem yazılı, bazıları ise sadece sözlü gelenekte anlatılarak günümüze ulaşmıştır. Sözlü gelenekte yaşayan ve günümüze kadar ulaşmış olan destanlardan biri de Köroğlu Destanı’dır. Türk kültür tarihinde Köroğlu’nun önemli bir yeri vardır. Köroğlu terimi gücün simgesi, özellikle de mazlumun yanında olan bir gücün temsilcisi olarak kabul edildiği için geniş insan kitleleri arasında yerini almıştır. Köroğlu Destanı, zaman ve mekân içinde anlatım geleneği vasıtasıyla kazandığı zenginlikler, yayılma ve tekâmül seyri sonucunda bugün karşımıza iki ana versiyon ve bunlara bağlı sayısız varyantlar geliştirerek çıkmaktadır. Metinlerarasılık kavramı 1960’lı yıllarda kimi eleştirmenler tarafından ortaya atılan bir kavramdır. Kavram metnin özerk olduğu düşüncesini benimsedikten sonra yaygın olarak kullanılmaya başlanır. Kavram, özellikle postmodern olarak adlandırılan “Yeni roman” temsilcilerinin yapıtlarında geniş uygulama alanı bulur. Metinlerarasılık, yazınsal metinlerde, daha önce yazılmış metinlerin bildirgelerini arayan ve diğer metinlerin arka planından önce metinlerin olası okuma türlerini, yöntemlerini sorgulayan bir teoridir. Metinlerarasılık bir eserin başka eserlerden bağımsız olamayacağı savına dayanır. Bir eser bütünüyle özgün olamaz; çünkü her eser başka bir eser ile yakın ilişki içindedir ve bu etkileşim sonsuza kadar devam eder. Makalemizde “Köroğlu Destanı” metinlerarası ilişkilere göre incelenmiştir.

Keywords

Destan, Köroğlu, metinlerarasılık, kültür.

Read:499

Download: 264