ISSN:2148-4163

İbn Hacer Heytemî’nin Tasavvuf Müdafaası: El-Fetâva’l-Hadîsiyye Özelinde Tasavvufa Dair Fetvaları


Muhaddis ve fâkih olarak bilinen İbn Hacer Heytemî (v. 974/1567), tasavvufa intisabı olup tarikat icazetine sahiptir. XVI. yüzyılda Mısır’da yaşamış olan bu âlim, kendisine sorulan tasavvufî meseleleri fakih perspektifiyle cevaplamıştır. el-Fetâva’l-hadîsiyye eserinin son bölümünde yer alan bu fetvalar, onun tasavvufa bakış açısını yansıtması açısından önem arz etmektedir. Zira burada tasavvufun tanımı gibi temel meselelere bile temas etmiştir. Bu kapsamda sûfî, mutasavvıf ve müteşebbih kavramlarını izah etmiştir. Bahsettiği bir diğer konu, hakikat-şeriat ilişkisidir. Ona göre bu iki alan farklı olsa da bir birbiriyle çatışmamaktadır. İlhamın hakikatini kabul eden Heytemî, fakihlerin bunu hüccet olarak kabul etmediğini söyler. İhlası elde etmek için başvurulan melametiliği savunurken de şeriat kurallarına riayetin terk edilmemesi gerektiğini vurgular. Öte yandan İbn Arabî ve İbnü’l-Fârız’ın müdafaasını yapan Heytemî, Hallâc ile Bâyezîd gibi sûfîlerin şathiyelerine meşruiyet zemini oluşturmaya çalışır. Bu müdafaa kapsamında sûfîlerin söylemiş oldukları bazı sözleri de açıklar. Örneğin sûfîlerin “zühd olmadan fıkıhla yetinen fasık olur” sözünü önermelerle izah eder


Keywords


Heytemî, Fetva, Tasavvuf Müdafası, Şathiyye, İlham

Author: Mehmet Saki ÇAKIR
Number of pages: 515-527
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/JASSS.38884
Full text:
The Journal of Academic Social Science Studies
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.