VECİHİ TİMUROĞLU’NUN FIRAT’A MASALLAR KİTABI MASAL MIDIR?
IS THE BOOK BY VECIHI TIMUROĞLU “FAIRYTALE FOR FIRA”T REALLY A FAIRYTALE BOOK?

Author : Munise AKSÖZ
Number of pages : 113-129

Summary

Vecihi Timuroğlu’nun “Fırat’a Masallar” kitabında 11 masal bulunmaktadır. Timuroğlu bu masalların 10 tanesini Türkiye’yi yöre yöre dolaşıp derlemiş, daha sonra kendi biçemi ile kaleme almış ve kitap olarak yayınlamıştır. Kitabın içinde bulunan 10 masal Türkiye’nin Hakkâri (Turaç Kız), Silifke (Kızkalesi Efsanesi), Diyarbakır (Amidih Piri), Rize (Avcı Pirim), Tarsus (Kahf Eshabı), Başkale Ağrı Dağının Mağaraları), Suphan Dağı (Ağrı Dağı Efsanesi), Kars (Uğuz) ve Sivas (Ozanların Kenti) yörelerinden derlenmiş, bir anlatı ise Moğol tarihçisi Reşidü’d Din’in Camiü Tevarih (Ergenekon) kitabından alınmıştır. Kitapta bir tek Fırat’ın Doğumu adlı anlatının hangi yöreden derlendiği yer almamaktadır. Ancak içinde Türkiye haritası üzerinde bulunan birçok yer adı geçmektedir. Kitapta masal olarak adlandırılan bu anlatıları ayrı kılan bir yapı göze çarpmaktadır. Bu anlatılar her ne kadar genel anlamıyla masal olarak sınıflandırılmış olsa da masal değillerdir. Anlatılarda birçok edebi türün özellikleri iç içe geçmekte ve halk yazınına ait olmayan yapılar dikkat çekmektedir. Örneğin tek bir anlatının içinde masal, söylence, destan gibi halk edebiyatı türlerinin özelliklerini görmek olasıdır. Bunun dışında özellikle toplumsal olguları içeren kısımlarda yazarın kendi düşüncelerini de anlatıya eklediği gözden kaçmamaktadır. Dikkat çeken unsurlardan biri de anlatılarda yer alan yer adlarının gerçek ve Türk edebiyatında bulunan halk şairlerine, anlatılarına da göndermelerde bulunulmasıdır. Anlatının içinde başka bir anlatı da görülmektedir. Kısaca Vecihi Timuroğlu metinlerarasılığı da kullanmıştır.

Keywords

Vecihi Timuroğlu, Masal, Edebi Tür Özellikleri, Toplumsal Olgu, Yazarın Anlatılardaki İletileri

Read:395

Download: 133