El-CEZİRE BÖLGESİNİN (Silopi, Cizre, Nusaybin ve Mardin) İSLAMLAŞMASI VE BU BÖLGENİN EYYUBİ DEVLETİNİN SONUNA KADAR İPEK YOLU TİCARETİNDEKİ YERİ VE ÖNEMİ
Islamization of Al-Jazeera Region (Silopi, Cizre, Nusaybin ve Mardin) and the Significance of the Region on the Silk Road Trade through the Ayyubids Reign

Author : Bahattin KELEŞ
Number of pages : 265-277

Summary

Yukarı Mezopotamya'ya çok eski tarihlerden beri el-Cezire bölgesi denmektedir. Ayrıca bu bölgeye İslam orduları gelmeden önce el-Cezire bölgesinde birçok medeniyet Gutiler, Babiller, Asurlulur, Hititler, Selefkiler Romalılar, Bizans ve Sasaniler hüküm sürmüştür. Hz.Ömer döneminde İslamlaşmaya başlayan el-Cezire bölgesi Diyar-ı Mudar, Diyar-ı Rebia ve Diyer-ı Bekir olarak üç ayrı bölgeye ayrılmaktaydı. Diyar-ı Rebia bölgesi içerisinde yer alan Musul, Cizre, Silopi, Nusaybin ve Tur-Abdin, Dara ve Mardin gibi şehir ve beldeler Sasaniler ve Bizans arasında uzun süre bir mücadele alanı iken bu bölgeye İslam ordularının gelmesiyle bölge hem İslamlaşmış hem de İpek yolu üzerinde bulunmasından dolayı uluslararası ticarette etkin rol oynamaya başlamıştır. Haçlı seferlerinin XI.yüzyılda başlamasıyla bölge Haçlılarla İslam devletleri arasında bir çekişme alanı olmaya başlamış ve Eyyubiler Haçlılarla kıyasıya mücadele etmişlerdir. Ortadoğu ticaretinde hem Haçlılar hem de Eyyubiler önemli rol oynamışlardır. Özellikle Baharat Yoluyla Mısır ve Basra Körfezine gelen Uzakdoğu'nun önemli ticari malları ki, bu mallar arasında yer alan İpek, baharat ve çeşitli mücevherat vardı. Bu ticari mallar Bağdat, Musul ve Şam yoluyla Anadolu topraklarına gelmekte ve oradan da Avrupa ülkelerine ve diğer ihtiyaç duyulan ülkelere ihraç edilmekteydi. Özellikle Bağdat'a gelen Uzakdoğu malları Silopi, Cizre, Nusaybin ve Mardin üzerinden geçerek çeşitli güzergahlar yoluyla İstanbul'a ulaşmaktaydı. Eyyubilerin sonuna kadar İpek Yolu üzerinde bulunan bu şehir ve beldeler oldukça gelişmiştir.

Keywords

el-Cezire (Silopi, Cizre, Nusaybin, Mardin), İpek Yolu Ticareti, Eyyubiler, İslamlaşma

Okunma:

İndirme: