ETKİLEŞİMLİ KİTAP OKUMANIN ERKEN ÇOCUKLUKTA MÜHENDİSLİK ALGISINA ETKİSİ: ÇİZİMLER VE SÖYLEMLER ÜZERİNDEN BİR ANALİZ
Author :
Abstract
Bu araştırmada, okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 60-72 aylık çocukların mühendislik algıları üzerine etkileşimli kitap okuma yönteminin etkisi incelenmiştir. Erken çocukluk döneminde mühendislik gibi soyut ve karmaşık kavramların çocuklara sunulması, onların problem çözme, yaratıcı düşünme ve eleştirel bakış açısı geliştirmeleri açısından oldukça önemlidir. Bu bağlamda, araştırmada etkileşimli kitap okuma etkinliklerinin çocukların mühendislik kavramına dair algılarını nasıl şekillendirdiği ve bu sürecin çocukların ifade biçimlerine nasıl yansıdığı araştırılmıştır. Çalışmanın katılımcı grubunu, bir devlet okulunun anasınıfına devam eden, 5-6 yaş aralığında 17 çocuk oluşturmuştur. Süreç boyunca, çocukların yaşlarına uygun iki resimli hikâye kitabı belirlenmiş ve bu kitaplar etkileşimli kitap okuma yöntemiyle çocuklara okunmuştur. Araştırma, nitel araştırma deseniyle yürütülmüş olup veri toplama aracı olarak çiz-tanıt (draw-and-tell) tekniği ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Çocuklardan, etkileşimli kitap okuma öncesinde ve sonrasında “mühendis” kavramına yönelik çizimler yapmaları ve bu çizimleri açıklamaları istenmiş, ardından bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Veriler betimsel ve içerik analiz yöntemleriyle çözümlenmiştir. Elde edilen bulgular, çocukların mühendislik ve mühendis kavramlarına dair algılarının, etkileşimli kitap okuma süreci sonrasında daha anlamlı, yaratıcı ve çeşitli hale geldiğini ortaya koymuştur. Çocukların hem sözel hem görsel (çizim) ifadelerinde mühendislik algısında anlamlı ve çeşitli gelişim gözlemlenmiştir. Ayrıca, çocuklar hem kadın hem erkek mühendislere yer vererek toplumsal cinsiyet eşitliğine dair farkındalık da geliştirmiştir. Bu sonuçlar, etkileşimli kitap okumanın erken çocukluk döneminde mühendislik gibi disiplinlerle ilgili kavramsal farkındalık kazandırmada etkili bir yöntem olduğunu göstermektedir.
Keywords
Abstract
This study examined the effects of interactive book reading on the engineering-related perceptions of children aged 60–72 months enrolled in preschool education institutions. Introducing abstract and complex concepts such as engineering to children in early childhood is crucial for developing their problem-solving, creative thinking, and critical perspective. In this context, the study investigated how interactive book reading activities shape children's perceptions of engineering concepts and how this process is reflected in their expressions. The study sample consisted of 17 children aged 5–6 years who were attending kindergarten at a public school. Throughout the process, two picture storybooks appropriate for the children's age level were selected and read using an interactive book reading method. The study was conducted within a qualitative research design, employing the draw-and-tell technique and a semi-structured interview form as data collection tools. The children were asked to draw pictures related to the concept of “engineer” before and after the interactive book reading sessions and to explain their drawings, after which individual interviews were conducted. The data were analyzed using both descriptive and content analysis methods. The findings indicate that children's perceptions of engineering and engineers became more meaningful, creative, and diverse following the interactive book reading process. Meaningful and diverse developments in children's perceptions of engineering were observed in both their verbal and visual (drawing) expressions. Additionally, the children developed awareness of gender equality by representing both female and male engineers. These results indicate that interactive book reading is an effective method for fostering conceptual awareness of disciplines such as engineering in early childhood.
