İNSAN DENEYİMİ İÇİN ANLATSAL MEKÂN TASARIMI: İÇ MİMARLIK EĞİTİMİNDE İNSAN MERKEZLİ, HİKÂYE ODAKLI BİR DERS MODELİ
Author :
Abstract
Anlatı, insan deneyimini biçimlendirmede uzun süredir güçlü bir araç olmasına rağmen, iç mimarlık eğitimindeki rolü çoğu zaman mekânsal kurgudan ziyade kavramsal hikâye anlatımıyla sınırlı kalmaktadır. Bu çalışma, (kör hakemlik süreci için geçici olarak çıkarılmıştır) Üniversitesi İç Mimarlık ve Çevre Tasarımı Bölümü’nde yürütülen dördüncü sınıf seçmeli Environment and Psychology dersi kapsamında, anlatısal düşünme, mekânsal tasarım ve yapay zekâ destekli atmosferik temsilin bütünleştirildiği ders temelli bir pedagojik model sunmaktadır. Uketsu’nun Strange Pictures adlı eseri gibi çağdaş anlatı yapılarından ilham alan ders kurgusu, öğrencileri iç mekânları yalnızca işlevsel çevreler olarak değil; fiziksel kullanıcı varlığı olmaksızın dahi psikolojik gerilim, gizem ve duygusal etkileşimi yoğunlaştırabilen anlatısal sistemler olarak tasarlamaya teşvik etmiştir. Öğrenciler, hikâye yazımı, plan geliştirme, üç boyutlu modelleme ve yapay zekâ destekli atmosferik manipülasyonu içeren ardışık bir süreç aracılığıyla mekânsal anlatılar geliştirmiştir. Yapay zekâ, üretken bir tasarım otoritesi olarak konumlandırılmak yerine; aydınlatma, malzeme bozulması, görsel deformasyon ve çevresel belirsizlik yoluyla anlatısal ipuçlarını güçlendiren bir temsil aracı olarak kullanılmıştır. Nihai çıktılar, mekânsal deneyimlerin zamansal olarak açımlanmasına ve aracı bir bakış üzerinden insan merkezli biçimde algılanmasına olanak tanıyan storyboard’lara dönüştürülmüştür. Çalışma, iyi uygulama temelli nitel bir çerçeve benimsemekte ve örnekleyici nitelikte seçilen beş öğrenci çalışmasını sunmaktadır. Bu örnekler; anlatı–mekân uyumu, psikolojik atmosfer, temsilde açıklık ve insan merkezli deneyimsel etki olmak üzere dört değerlendirme ölçütü üzerinden tartışılmaktadır. Anlatısal mekânı pedagojik bir strateji olarak merkeze alan bu makale, iç mimarlık eğitimine; salt biçimsel ya da teknik çıktılar yerine psikolojik deneyim, hikâye anlatımı ve çağdaş görselleştirme tekniklerini vurgulayan alternatif bir öğretim modeli önererek katkı sunmaktadır.
Keywords
Abstract
Narrative has long been a powerful device for shaping human experience, yet its role in interior architecture education is often limited to conceptual storytelling rather than spatial construction. This study presents a course-based pedagogical model that integrates narrative thinking, spatial design, and AI-supported atmospheric representation within a fourth-year elective course, Environment and Psychology, offered in the Interior Architecture and Environmental Design Department at Antalya Bilim University. Inspired by contemporary narrative structures such as Uketsu’s Strange Pictures, the course framework encouraged students to design interior spaces not merely as functional environments, but as narrative systems capable of intensifying psychological tension, mystery, and emotional engagement even in the absence of physical occupancy. Students developed spatial narratives through a sequential process involving story writing, plan development, three-dimensional modeling, and AI-assisted atmospheric manipulation. Rather than positioning AI as a generative design authority, it was employed as a representational tool to amplify narrative cues through lighting, material decay, visual distortion, and environmental ambiguity. Final outputs were translated into storyboards, allowing spatial experiences to unfold temporally and be perceived through a mediated, human-centered perspective. The study adopts a best-practice-based qualitative framework and presents five selected student works as illustrative examples. These examples are discussed through four pedagogical/best-practice dimensions: narrative–spatial alignment, human-centered perceptual focus, atmosphere and perception, and representational integration and storytelling. By foregrounding narrative space as a pedagogical strategy, this paper contributes to interior architecture education by proposing an alternative teaching model that emphasizes psychological experience, storytelling, and contemporary visualization techniques over purely formal or technical outcomes.
