Author :
Abstract
Günümüzde din hizmetlerinin kapsamı klasik teolojik bilgi aktarımıyla sınırlı kalmamakta; toplumsal çeşitliliğe, bireysel farklılıklara ve özel gereksinimli bireylerin ihtiyaçlarına duyarlı bir yaklaşımı da gerekli kılmaktadır. Bu bağlamda, din hizmetlerinde görev alacak bireylerin yalnızca teolojik donanımla değil, özel gereksinimli bireylerle etkili iletişim kurabilecek mesleki ve insani yeterliklerle donatılması beklenmektedir. İlahiyat fakültelerinde pedagojik formasyon dersleri kapsamında sunulan özel eğitim dersinin, öğrencilerin empati, etkili iletişim, rehberlik ve dini danışmanlık gibi çok yönlü beceriler geliştirmelerinde önemli bir rol oynaması, söz konusu beklentilerin bir yansıması olarak değerlendirilmektedir. Bu dersin öğrenciler üzerindeki etkisinin ve derse yönelik tutumların anlaşılması, ilahiyat eğitiminde mesleki formasyonun niteliğini değerlendirmek açısından önem arz etmektedir. Bu doğrultuda, özel eğitim dersinin işlevselliği, öğrenciler tarafından nasıl algılandığı ve bu tutumların hangi bireysel değişkenlere göre farklılık gösterdiği, araştırmanın temel problemini oluşturmaktadır. Bu araştırmada, ilahiyat fakültesi öğrencilerinin özel eğitim dersine yönelik tutumlarının belirlenmesi ve bu tutumların çeşitli demografik değişkenlerle ilişkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, ilişkisel tarama modeli çerçevesinde yürütülmüş olup Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi’nde öğrenim görmekte olan 3. ve 4. sınıf öğrencileri çalışma grubunu oluşturmuştur. Veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen demografik bilgi formu ve özel eğitim dersinin din eğitimiyle ilişkisine yönelik anket ve özel eğitim dersine yönelik tutum ölçeği kullanılarak 2024–2025 bahar döneminde çevrim içi olarak toplanmıştır. Veri analizi için SPSS 25.0 programı kullanılmış; analizlerde Bağımsız Örneklem t-testi, Mann–Whitney U testi ve Spearman korelasyonu uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, özel eğitim dersine yönelik tutumun yaş, cinsiyet ve seminer/eğitim alma değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Bunun yanı sıra, öğrencilerin dersi mesleki bir gereklilik olarak görme, engelli bireylerle iletişimde işlevsel bulma ve din hizmetleri açısından değerli değerlendirme düzeyleri arttıkça, özel eğitim dersine yönelik genel tutum puanlarının da yükseldiği belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, katılımcıların rehberlik ve özel eğitim dersine karşı genel olarak olumlu tutum sergilediklerini ortaya koymaktadır. Ayrıca öğrencilerin bu derse yönelik tutumları ile dersin din eğitimiyle ilişkilendirilmesine dair inançları arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur.
Keywords
Abstract
In contemporary societies, the scope of religious services extends beyond the transmission of classical theological knowledge and increasingly requires sensitivity to social diversity, individual differences and the needs of individuals with special needs. Accordingly, individuals who will serve in religious services are expected to possess not only theological knowledge but also professional and interpersonal competencies that enable effective communication with individuals with special needs. In this regard, the special education course offered within the pedagogical formation curriculum in theology faculties plays an important role in developing students’ skills such as empathy, effective communication, guidance and religious counseling. Understanding students’ attitudes toward this course is therefore important for evaluating the quality of professional formation in theological education. The aim of this study is to examine theology faculty students’ attitudes toward the special education course and to analyze whether these attitudes differ according to various demographic variables. The study was conducted using a relational survey model with 3rd and 4th year students studying at Hatay Mustafa Kemal University Faculty of Theology. Data were collected online during the 2024–2025 spring semester through a demographic information form, a questionnaire examining the relationship between the special education course and religious education and the Attitude Scale Toward the Special Education Course. The data were analyzed using SPSS 25.0 and Independent Samples t-test, Mann–Whitney U test and Spearman correlation analyses were applied. The findings indicate that attitudes toward the special education course differ significantly according to age, gender and prior participation in seminars or training related to special education. In addition, students who perceive the course as professionally necessary useful for communicating with individuals with disabilities and valuable for religious services demonstrate higher overall attitude scores. Overall, the results show that students have generally positive attitudes toward the guidance and special education course. Moreover, a positive and significant relationship was found between students’ attitudes toward the course and their beliefs regarding its relevance to religious education.
