Metafor, eğitim başta olmak üzere pek çok disiplinde kullanır ve anlamı zenginleştirip soyut ve anlaşılması güç kavramları öğretimini kolaylaştırır. Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin ana dil kavramına yönelik ürettikleri metaforları incelemek ve öğrencilerin ana dile yükledikleri anlamlar aracılığı ile onların dil bilincini ortaya koymaktır. Araştırma nitel araştırma yöntemlerinden olgubilim yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Araştırma için etik izinler alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Iğdır Üniversitesi öğrencileri oluşturmaktadır. Çalışma grubunu oluşturan katılımcılar amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlenmiştir. Çalışmanın verileri için; katılımcılardan “Ana dil …… gibidir / benzer; çünkü …….” biçiminde ana dil kavramına yönelik açık uçlu bir cümlenin bulunduğu formu doldurmaları istenmiştir. Öğrencilerin cevaplarının yer aldığı form içerik analizi tekniğiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonuçları ana dil kavramının öğrenciler tarafından sadece bir iletişim aracı olarak görülmediğini; kültürel, yaşamsal ve kimlik geliştirme alanı olarak gördüklerini ortaya koymaktadır. Öğrencilerin ana dil kavramına yönelik metaforik algıları incelendiğinde; bu kavramı toplam 71 farklı metafor aracılığıyla açıkladıkları görülmüştür. Bu metaforlardan toplam 6 kategori elde edilmiştir. Katılımcıların ana dil kavramını en sık “kimlik” (f=20), “su” (f=17), “benlik” (f=15) ve “vatan” (f=12) metaforları ile ifade ettikleri görülmüştür. Metaforların büyük ölçüde kimlik, aidiyet ve yaşamsallık ekseninde yoğunlaştığı görülmektedir, bu durum da ana dil kavramının hem öznel benlik gelişimini hem de toplumsal aidiyet bağlamını anlamlandırıldığını ortaya koymaktadır.
Metaphor is used in many disciplines, primarily education, enriching meaning and teaching abstract and comprehensive concepts of power. This programming program aims to expand upon the metaphors produced by universities for native language studies and to reveal their grammatical aspects and the meanings they impart to the native language. The research was conducted using content analysis, a qualitative research method. Ethical permissions were obtained for the research. The study's components are from Iğdır University. The study was determined using a uniform manual method. For the study's data, participants were asked to fill out a formula containing an open-ended sentence about the word "native language" within the sentence: "The native language is like/similar to …… because ……." The form containing their answers was analyzed using content analysis techniques. The research results reveal that the native language was not seen merely as a means of communication; it was also viewed as a cultural, vital, and identity-building area. The options developed metaphorical perceptions of the native language; this information was explained through a total of 71 different metaphors. A total of 6 categories were created from these metaphors. Participants most frequently expressed their native language policies using the metaphors of “identity” (f=20), “water” (f=17), “self” (f=15), and “homeland” (f=12). The metaphors largely focus on the loss of identity, mutual assistance, and vitality, revealing that the existence of the native language is meaningful in terms of both personal self-development and social cooperation.