İKTİDAR-BASIN İLİŞKİLERİNİN TÜRKİYE’DE GÖRÜNÜMÜ (1918-1960)
SITUATION OF THE GOVERNMENT-PRESS RELATIONS IN TURKEY (1918-1960)

Author : Şerif DEMİR
Number of pages : 119-137

Abstract

Osmanlı Devletinin fiilen sona erdiği I. Dünya Savaşı sonrasında İstanbul’da; işgal kuvvetlerinin etkili olması, en çok basında etkisini gösterdi. Bunun sonucu olarak İstanbul basınının büyük çoğunluğu, Anadolu’da gelişen ulusal mücadeleye kuşkuyla yaklaştı veya soğuk baktı. İstanbul Basınının tavrını belirlemesinde, İstanbul Hükümetinin ve işgal kuvvetlerinin çok büyük etkileri vardı. Basının özgür ve bağımsız olduğunu söylemek mümkün değildi. Fakat bütün bu olumsuzluklara rağmen Milli Mücadeleye destek olan pek çok cesur gazetelerde vardı. Millî Mücadele sonrası başlayan inkılâplar, 1925 Takrir-i Sükûn Kanunu ile yaşanan siyasî gelişmeler, basın-yayın dünyasında önemli değişimlere sebep oldu. İktidar, muhalif basını tasfiye yoluna giderek büyük oranda kontrol altına aldı. Basın-iktidar ilişkilerinde yeni bir boyut getirildi. Türkiye hızla değişiyordu. Sosyal ve siyasal yapıda da büyük bir değişim yaşanırken bazı basın organları bu değişimi tam anlamıyla anlamakta zorluk çektiler. Çeşitli sebeplerle iktidara karşı poltikalar üretince büyük oranda tasfiye edildiler. Basın tarihinde 1945 yılında itibaren çok partili hayata geçiş süreciyle başlayan siyasî normalleşme basında da birebir karşılık buldu. Birçok yeni siyasi parti kurulduğu gibi birçok yeni basın organı tesis edildi. Bu zamana kadar siyaset basını yönlendirirken, bu zamandan itibaren basın siyaseti yönlendirmeye çalıştı. Çok Partili Hayat ile birlikte basının özgürlük alanı bir hayli genişledi. Tek parti dönemi uıygulamalarla kıyaslanamayacak ölçüde rahatlama yaşandı. Dönemin siyasetcileri basının ne kadar önemli bir güç olduğunu bildiklerinden basına büyük önem verdiler.

Keywords

Basın, İktidar, Tarih

Read: 664

Download: 219