TABAL ÜLKESİ’NİN METAL KAYNAKLARI AÇISINDAN ÖNEMİ
THE IMPORTANCE OF TABAL COUNTRY IN THE ASPECT OF METAL RESOURCES

Author : Sevgi DÖNMEZ
Number of pages : 175-188

Abstract

M.Ö. I. binin ilk yarısında, Hitit İmparatorluğu’nun yıkılmasından sonra kurulan Geç Hitit kent devletlerinden biri olan Tabal, jeopolitik konumu ve zengin maden kaynakları nedeniyle çağdaşı birçok güçlü devletin çekişme alanı olmuştur. Kayseri, Nevşehir, Niğde, Karaman ve Aksaray’ı içine alan Kapadokya bölgesinde kurulan Tabal’in sınırları sık sık değişmekteydi. Tabal, Bolkardağı’nın, zengin gümüş, kurşun, çinko, demir, bakır yataklarını kullanmış, bronz endüstrisinde ulaşmış olduğu teknik başarı nedeniyle, Yakındoğu pazarlarında, metal eserlerinden övgüyle söz edilmiştir. Tabal metal eserlerinin biçimsel özelliklerinin yansıdığı diğer bölge kültürlerinin metal sanatı, dönemin ticari ilişkilerini ortaya koyması açısından önemlidir. Torosların kuzeyinde, Hititlerin çöküşünden artakalan daha eski Luwi unsurlarını temsil etmiş olan Tabal Krallığı, Toroslar engeline değin uzanan Kızılırmak’ın güneyindeki sahada kurulmuş, daha sonraki devirlerde Lykonia ve Kapadokya olarak isimlendirilmiştir. Tabal Ülkesi’nin çok sayıda krallıktan oluşan konfederasyon görünümünde olması, onun sınırlarının belirlenmesini güçleştirmiştir. Sınır tanımlamaları için hareket noktasını oluşturan hiyeroglif yazıtların yayılım sahası, Tabal Ülkesi’nin kullandığı muhtemel maden kaynakları açısından da önem taşımaktadır. Tabal Ülkesi, Bolkardağı’nın zengin maden yataklarının yanı sıra, Yakındoğu pazarları için önem taşıyan Doğu kalay yataklarını da kullanmış olmalıdır. Tabal Ülkesi demir kaynakları açısından zengin bir coğrafyaya sahiptir. Bolkardağı demir yatakları dışında, Kayseri-Pınarbaşı Yöresi’ndeki Uzunyayla ve Sivas-Divriğ yatakları, Gürün ve Malatya Bölgesi’ndeki yataklar, Orta Toroslar, Güneydoğu Toroslar ve Amanos demir yatakları, Tabal Ülkesi’nin coğrafi sınırlarına yakın alanlarda yer alması nedeniyle, Tabal’in kullanmış olabileceği muhtemel kaynaklardır. Tabal Ülkesi’nin maden işleme sanatındaki teknik başarısı, gerek Tabal’in etkilediği kültür sahalarındaki arkeolojik buluntular, gerekse yazılı belgelerle desteklenmektedir. Tabal Ülkesi’nin sınırları içerisinde yer alan yerleşim yerlerinin maden kaynaklarına ve ticari yollara yakın alanlarda kurulmuş olması, Tabal Krallığının maden ekonomisini, merkezi bir organizasyonla, planlı bir şekilde gerçekleştirdiğini kanıtlaması bakımından önem taşımaktadır.

Keywords

Tabal Ülkesi, Kapadokya, Bolkardağı, Metal Ticareti, Maden Kaynakları

Read: 678

Download: 212