PANZEHİR RİSALESİ ŞİFÂ’İYYEDE İNCİ ÜZERİNE AÇIKLAMALAR
WRITTEN ON ANTİDOTE IN SHİFAİYYE EXPLANATIONS OF PEARL

Author : Muhittin ELİAÇIK
Number of pages : 189-203

Abstract

Zehir karşıtı deva anlamına gelen panzehir, eski tıpta ruh ve bedeni zehirlerden koruyan ve taşlara dayalı ilaç ve devaları anlatan bir kelime olarak geçmektedir. Eski tıpta, bedeni koruyan, dert ve kederlerin bozukluklarını düzelten şeylere pâdzehr denilmiştir. Sultan II.Mustafa zamanında bir saray hekimi olan Şifâî Şaban Efendi’nin yazdığı Şifâ’iyye risalesi de bu konuda hazırlanmış bir eser olup, panzehir özelliği bulunan taşları ayrıntılı olarak açıklamaktadır. Üç bölüm ve bir sonuç kısmından oluşan bu eserin birinci bölümünde madenî panzehirler, ikinci bölümünde hayvânî panzehirler, üçüncü bölümünde ise panzehir kapsamına giren başka taşlar anlatılmıştır. Sonuç bölümünde de şaşırtıcı birçok özelliğe sahip olan bazı taşlar anlatılmıştır. Küçük hacimli olan bu eser, Şifâî Şaban Efendi tarafından Silahdâr İbrâhîm Ağa’nın teşviki üzerine ve birçok önemli tıp kitabı araştırılarak yazılmıştır. Bu risalede ayrıntılı olarak açıklanmış kelimelerden birisi de sadef ve onun içindeki incidir. Edebiyatta en çok geçen mecazlardan olan bu iki kelime bu eserde uzun uzadıya anlatılmıştır. Bu makalede eserin bu bölümü incelenip tanıtılmaktadır

Keywords

Panzehir, Şifâ’iyye, Şifâî Şaban Efendi, sadef, inci.

Read: 648

Download: 215