KÜRESELLEŞME SÜRECİNDE ULUS-DEVLET VE YURTTAŞLIK EĞİTİMİ ÜZERİNE BİR TARTIŞMA
THE DISCUSSION ON THE NATION-STATE AND CITIZENSHIP EDUCATION IN THE PROCESS OF GLOBALIZATION

Author : Ufuk ŞİMŞEK
Number of pages : 479-491

Abstract

Etnik yapıların canlandığı, ülkeler arası muazzam göç oranlarının arttığı ve ulus-devletlerin aşındığı küreselleşme süreci, günümüz dünyasında hızla çoğulcu değerler üretmektedir. Bu durum, çağdaş toplumlarda hem yeni ortak değerlerin oluşmasına hem de zıtlıkların vuku bulmasına neden olmaktadır. İnsanlık, şuana kadar eşi görülmemiş şekilde birlikte yaşama zarureti ile karşı karşıya kalmış bulunmakta. 19 ve 20’nci yüzyıllarda, milliyetçi ideolojilere sahip devletler ulus-inşa sürecinde eğitimi kullanmışlardır. Devletler, arzu ettikleri kimliği oluşturmada özellikle sosyal bilgiler eğitimi ve yurttaşlık eğitimini kullanmışlardı. Günümüzde, bu sürecin erozyona uğradığına hep birlikte şahit olmaktayız. Genellikle, yurttaşlık eğitimi programları ile inşa edilmeye çalışılan ulusal kimlik oluşturma çabaları kaçınılmaz olarak değişim ve dönüşüme uğramaktadır. Ulus-devletler, var olma zeminlerini koruyarak bu sürece nasıl cevap verebilirler? Küresel süreçte hangi ortak değerler öğretim amacımız olacaktır? Liberal değerler tüm insanlığın ortak değerleri olabilir mi? Bu sorular önümüzdeki yıllarda gündemde olacak meselelerdir. Bu çalışma, ulus-devlet ve statik toplumsal yapıların kontrolündeki yurttaşlık eğitiminin, küresel ve çoğulcu yapıların ürettiği baskıları nedeniyle gelecek yıllarda nasıl şekilleneceği üzerine bazı fikirler ortaya koymayı amaçlamaktadır. Nasıl gerçekleştirilirse gerçekleştirilsin, yurttaşlık eğitimi insanlık için kaçınılmaz bir faaliyettir. Ancak her alanda olduğu gibi bu konuda da ciddi değişim ve dönüşümler yaşanmaktadır. Çoğu ülkenin ve toplumun altına imza koyduğu evrensel değer normlarının (İnsan Hakları Bildirgesi) var olduğu bir süreçte, statik toplumların kendi kimliklerini nesilden nesile aktarması mümkün gözükmemektedir. Kitle iletişim araçları, uluslararası örgütler, göç, küresel hukuk ve ekonominin varlığı sınır tanımamakta ve tüm dünya insanlığına hızla yayılmaktadır. Eski siyasi ve sosyal refleksler, bu değişime mukavemet göstermektedir. Bununla birlikte bu değişime kayıtsız kalmak mümkün değildir. Ulus-devletler, yurttaşlık eğitiminde bazı yeni anlayışlar benimsemektedirler. Yurttaşlık eğitiminde demokratik ve liberal değerlerin genel ilkeler olabileceği üzerinde yaygın bir kabul olmakla birlikte, batı toplumları da dahil olmak üzere evrensel olarak paylaşılmamaktadır. Liberal değerlere, Marksizm, varoluşçuluk, radikal feminizm, postmodernizm gibi seküler ideolojiler ve evanjelist Hristiyan, Katolik ve İslam gibi dinler meydan

Keywords

Küreselleşme, Ulus-Devlet, Yurttaşlık Eğitimi

Read: 667

Download: 221