XIX. YÜZYILDA ORTAYA ÇIKAN MISIR MESELESİ VE KADI KIRAN OLAYI (1833)
XIX. CENTURY KADI KIRAN PROBLEM AND INCIDENT RESULTING IN EGYPT (1833)

Author : Ahmet GÜNDÜZ
Number of pages : 219-232

Abstract

XIX. Yüzyıl’da Osmanlı Devleti siyasî, askerî ve ekonomik yönlerden özellikle de Batıdaki gelişmelere paralel olarak sıkıntılı bir süreç içine girmiştir. Merkezî otoritenin de sarsıldığı bu süreçte, Mısır valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa isyanı Osmanlı tarihinde bir dönüm noktası olmuştur. Bu durum Batı’nın Osmanlı’ya karşı olan müdahalelerinin de artmasında etkili olmuştur. Kavalalı Mehmet Ali Paşa, Mısır’da görev yaptığı süreçte çeşitli reformlar yapmış ve siyasî faaliyetlerde bulunarak güçlenmiş bir şahsiyettir. Hatta 1821’de çıkan Rum isyanını bastıramayan Osmanlı Devleti ondan yardım alarak bu isyanı bastırabilmiştir. Ancak Kavalalı bu başarılarından sonra devletten bir takım taleplerde bulunmuş, kendisine vaad edilen istekleri gerçekleşmeyince isyan etmiştir. Bu olay kısa zaman içerisinde Avrupa ve Rusya’nın da içine girdiği uluslararası bir sorun haline gelmiştir. Osmanlı Devleti’nin Mehmet Ali Paşa’nın isyanı ile uğraştığı dönemde ülke içerisinde de bir takım sıkıntıların, huzursuzlukların olduğu görülmektedir. Osmanlı Devleti’nin Mısır Meselesi ile uğraştığı sırada İç Anadolu bölgesinde bir isyan ortaya çıkmıştır. Bu huzursuzluğun elebaşısı konumunda olan Kadı Kıran Mehmet adındaki bir şahıstır. Başına topladığı bir takım kişilerle devlete karşı isyan etmiştir. İç Anadolu bölgesinde 1826-1833 yılları arasında huzursuzluk çıkararak bölgede etkili olmuştur. Özellikle Mısır Meselesinin olduğu dönemde devletin içine düştüğü otorite zayıflığını fırsat bilen Kadı Kıran Mehmet, etrafına topladığı bir takım kişilerle daha çok yağmacılık yapmak için isyan çıkartmıştır. Devletin sıkı takibi sonucunda 1833 tarihinde Kadı Kıran Mehmet’in kendisi ve adamları yakalanarak bu huzursuzluk etkisiz bir hale getirilmiştir.

Keywords

Osmanlı Devleti, Mısır, Mehmet Ali Paşa İsyanı, Kadı Kıran Olayı.

Read: 708

Download: 225