OĞUZ KAĞAN DESTANI’NDA BÜYÜLÜ GERÇEKÇİLİK
MAGICAL REALISM IN THE EPIC OF OĞUZ KAĞAN

Author : Mehmet Emin BARS
Number of pages : 27-38

Abstract

Oğuz Kağan Destanı bugün elimizde bulunan eski Türk destanlarının en önemlilerinden biridir. Bu destanın iki varyantının bulunduğu iki yazılı kaynak vardır. Birincisi Paris Milli Kütüphanesi’nde bulunan, Uygur yazısıyla yazılmış, eksik tek yazma nüshadır. Oğuz Kağan Destanı’nın ikinci önemli varyantı, İlhanlı Devleti’nde sarayda önemli roller üstlenmiş tarihçi ve doktor Reşidettin’in Farsça tarihine, farklı yazılı ve sözlü kaynaklardan aktararak meydana getirdiği metindir. Bu varyant Uygur yazısıyla oluşturulmuş varyanttan oldukça farklıdır. Büyülü gerçekçilik, 20. yüzyılda postmodern sanat anlayışıyla önemli ölçüde işbirliği içinde görülen bir anlatım tarzıdır. Bu tarzla birlikte folklorik anlatım tarzı canlandırılarak, günümüze uyarlanmıştır. Genel anlamda büyülü gerçekçilik, Latin Amerika’nın roman alanında o yıllara kadar en üretken dönemi olarak bilinen 1950’ler ve 1960’larda farklı şekillerde ortaya çıkmış ve farklı kelimelerle ifade edilmiştir. Bundan sonra terim bir akım olarak değil de bir anlatım tarzı olarak kullanılmıştır. Bu kavram, Türkiye'ye ancak 1980'li yıllarda ulaşmıştır. Büyülü gerçekçilik bir sanat akımı veya bir edebî tür değildir. Büyülü gerçekçilik farklı geleneklerden türeyen, farklı sanat dallarında kullanılan bir anlatım üslûbudur. Büyülü gerçekçi metinlerle halk anlatıları arasında yakın ilişki bulunur. Büyülü gerçekçi anlatılarda halk anlatılarında olduğu gibi okur ya da dinleyiciler kahramanların olağanüstü durumlarını sıradanmış gibi karşılar. Çalışmamızda Paris Milli Kütüphanesi’nde bulunan, Uygur yazısıyla yazılmış, W. Bang ve R. Rahmeti [Arat] tarafından 1936 yılında “Oğuz Kağan Destanı” adıyla Türkçe olarak yayımlanmış olan metindebüyülü gerçekçilik üslûbunun varlığı incelenecektir.

Keywords

Destan, Oğuz Kağan, büyülü gerçekçilik, varyant.

Read: 836

Download: 345