ONTOLOJİK ÇÖZÜMLEMEYLE ŞEYH GÂLİB’İN BİR GAZELİNE YAPISALCI YAKLAŞIM

Author:

Number of pages: 351-370
Year-Number: 2013-6 Issue 1

Abstract

Estetik beğeni ve sanatsal kaygı taşıyarak yüzyıllar sonrasına ulaşabilmiş edebî metinler, bünyelerinde oldukça gizemli kodlamalar taşır. Her biri bir kültür abidesi niteliğini taşıyan bu metinlerin sağlıklı çözümlemelerinin paylaşılması ilgili kodlamaların olabildiğince doğru bir biçimde ortaya çıkarılmasına vesîle olacaktır. Özelde klâsik Türk edebiyatı metinleri için ifâde edilen kodlama ve değerlerin varlığı hat safhadadır. Zîrâ klâsik Türk edebiyatı, oldukça derûnî kaynaklardan beslenmiş, farklı kültürel anlayışları bir potada eriterek kendisiyle özdeşleştirmiştir. Her biri ayrı bir hazîne görünümünde ve kıymetinde olan bu metinlerin bir kısmı, metinlerin oluşturulduğu dönemlerde veyâ ilgili döneme yakın süreçlerde doğrudan doğruya mevcût dönem âlimlerince çözümlenilmiştir. Bir kısmı metinlerin oluşturulduğu dönemlerden çok sonra araştırmacılarca çözümlenerek bilim âleminin yararına sunulmuştur. XX. yüzyılla berâber, özellikle Saussure’ün geliştirdiği birtakım dilbilim kuramları başta olmak üzere modern metin çözümleme yöntemleri, çağın getirdiği şartlarla da paralel doğrultuda ilerleyerek metinlerin pratik ve oldukça yalın bir biçimde çözümlenilmesine fırsat tanımıştır. Ayrıca anılan kuramların sanat eserine değer biçmede etkin rol aldıkları ve sanatsal unsurların tespît edilebilirliğini kolaylaştırdıkları gözlemlenmiştir. Makalede, ontolojik analiz ve yapısalcılık anlayışı ile ilgili birtakım bilgiler verildikten sonra, ilgili yöntemler ışığında; klâsik Türk şiirinin son büyük şâiri olarak nitelenen Şeyh Gâlib’in bir gazeli çözümlenerek; bu yolla, estetiği esâs alan sanata, oldukça üst düzey örnekler sunan klâsik Türk şiirinin, estetikbilim çerçevesinde değerlendirilebilirliğinin ve ortaya çıkan sonuçların doğruluğunun paylaşılması amaçlanmaktadır.

Keywords

Abstract

Aesthetic taste and artistic concerns centuries after moving from reaching the literary texts, the bodies of coding is quite mysterious. Each of these texts, which serves as a monument of culture as accurately as possible encodings for a healthy sharing of that analysis will be instrumental in uncovering. Classical Turkish literature, especially in the presence of texts and values expressed in the line of coding stage. Because classical Turkish literature, rather inward of sources, has identified itself with it a melting pot of different cultural understandings. Each one a different view of the treasury and the value of some of these texts, the texts created close to the period or periods or directly processes, scholars analyzed the current period. After a lot of times, a part of the text was created for the benefit of researchers are analyzing the realm of science. XX th century, especially in some linguistic theories developed by Saussure, especially with modern text analysis methods, the conditions brought about the era of text scrolling in the direction parallel to the opportunity to resolve practical and highly recognized in a simple manner. In addition, they take an active role in the aforementioned theories, works of art and artistic elements to assess the acceptability facilitate the observed detected. In this article, some information is given on the understanding of the ontological analysis and structuralism, the corresponding methods in light of classical Turkish poetry is described as the last great poet Sheikh Gâlib resolution of a gazel; in this way, based on the aesthetics of art offering a range of very high-end aesthetic classical Turkish poetry and the resulting accuracy of the results is possible within the framework of the science of interpretation intended to share.

Keywords