İSLAM’DA TASVİR YASAĞI SORUNU VE MİNYATÜR SANATI

Author:

Number of pages: 967-988
Year-Number: 2013-6 Issue 1

Abstract

Tasvir yasağı konusu, İslam sanatının oluşumu hakkında ileri sürülen görüşlerin merkezinde yer almaktadır. Bu görüş uyarınca, İslam dini realist tarzda tasvirleri yasaklamakta, soyut formları önermektedir. Söz konusu fikri kabul eden araştırmacılara göre, minyatür sanatının İslam dünyasında itibar görmüş olması bu yasaktan dolayıdır. Ancak Kur’an-ı Kerimde, tasvir yasağı ile ilgili bir hüküm bulunmamaktadır. Söz konusu yorumu destekleyen bulgular daha çok Hz. Muhammed’in İslam’ın ilk yıllarındaki tasvir karşıtı uygulamaları ve hadisleri olmuştur. Fakat bu bulguların, tasvir yasağından çok put karşıtlığına vurgu yaptığı ve İslamiyet’in ilk yılları ile sınırlı kaldığı bilinmektedir. Daha sonraki süreçte, belirli bir sakınma duygusu ile puta karşı bir tavır geliştirilmiştir. Ancak tapınma maksadı dışında kalan tasvirlerin yasaklanmasına ilişkin ciddi bir uygulamaya rastlanmamaktadır. Diğer taraftan, minyatür sanatı örneklerinde karşılaşılan biçim, bütünüyle İslam düşüncesinin bir ürünü olmadığı gibi biçimin gelişimi de yasağı savunanların önerdiği biçim ilkeleriyle örtüşmemektedir. Hazır bir biçim olarak İslam dünyasına giren minyatür sanatının gelişimi, İslam toplumunu meydana getiren farklı kültürlerin ortak çabasının ürünüdür. Konu bu açıdan ele alındığında, minyatür dini ve dinden dolayı gelişmiş bir resim türü değildir. Bu nedenle minyatür sanatının İslam dünyasına girişi ve gelişim evreleri incelenirken din dışı etkenlerin de dikkate alınması gerekir. Makalede İslam’da tasvir yasağı konusunun gündeme gelişi ve sonuçları tartışılarak; İslam minyatür sanatının kaynakları tasvir yasağı ve din dışı faktörler ışığında ele alınmıştır.

Keywords

Abstract

Prohibition of illustration is in the centre of the opinions that are alleged about the constitution of Islamic art. In accordance with this point of view the religion of Islam prohibits the realistic illustrations, offers the abstract forms. According to the investigators who accepted the idea concerned; the art of miniatur was respected by the Islamic world because of this prohibition. On the other hand there is no provision about the prohibition of illustration in Quran. The findings that supports the concerned opinion are the applications of Hz. Muhammed who were against the illustration in the early times of Islam. But these findings were mostly against the idols and they were limited with the early times of Islam. Afterwards, an attitude was developed against the idols. However, there was not any serious application concerned with the prohibition of the illustrations except the aim of worshipping. On the other hand, the format that is found in the samples of the miniature art is neither a product of Islamic opinion nor it complies with the principles that is offered by the prohibition defensives. The development of the Islamic miniature art is a product of different cultures that formed the Islamic civizilation. As it is understood, the art of miniature is neither a religious art nor it is improved because of the religion. For this reason, when the development phases of miniature art is investigated the unreligious effects must be taken into consideration. In the article the emerge and the results of the prohibition of illustration is discussed and the source of Islamic miniature art is considered according to the prohibition of illustration and unreligious factors.

Keywords