MEHMET ESAT PAŞA’NIN ÇANAKKALE CEPHESİ ŞİMAL GRUBU TAHRİRAT VE TELEFON GÖRÜŞMELERİ (02-20 TEMMUZ 1915)

Author:

Number of pages: 203-221
Year-Number: 2013-6 Issue 2

Abstract

Bu inceleme, Çanakkale Savaşları’nda Şimal (Kuzey) Grubu Kumandanı olan Mehmet Esad Paşa’nın(Yanyalı), 02-20 Temmuz 1915 tarihleri arasında, cepheden Harbiye Nezareti, kumandanlıklar ve fırkalarla yaptığı yazışmalar ve telefon görüşmelerinden oluşmaktadır. Bu sırada Mehmet Esat Paşa, Arıburnu Kuzey Grubu Komutanı olarak, düşmanın kuvvetli saldırılarına karşı savunma yapmakta idi. Esat Paşa, Haziran ve Temmuz aylarında İngiliz ve Fransız birliklerinin Arıburnu'na yaptıkları taarruzlar karşısında zor şartlar altında düşmanı karşılamış ve geri püskürtmüştü. 42 adet el yazmasından oluşan tahrirat ve telefon görüşmesi kayıtları, Çanakkale Kara Savaşları’nda Türk askerinin cephelerdeki atmosferi, top, top mermisi yokluğu ve ihtiyacı, özellikle ellerindeki topların mahiyeti, cephede çekilen cephane sıkıntısı ve düşmanın yoğun ateşi karşısında eldeki cephanenin, özellikle top mermilerinin ne derece tasarruflu kullanılması gerektiği hakkında verdiği bilgiler açısından önem taşımaktadır. Mehmet Esat Paşa’nın yazışmalarının yansıttığı bu bilgiler ve veriler, aynı zamanda Çanakkale Savaşları sırasında Mehmetçiğin yaşadığı zor durumun ve Çanakkale cephe ve mevzi savaşlarının daha iyi anlaşılması hakkında verdiği bilgiler yanında Mehmet Esat Paşa’nın Çanakkale Kara Savaşları’ndaki rolünün daha iyi bilinmesi açısından önem arz etmektedir. Bir koçanın sayfalarına el yazısıyla yazılmış olan tahrirat ve telefon görüşmesi kayıtları, Kütahya Belediyesi Mustafa Yeşil Kütüphanesi’nde Nadir Eserler Bölümü’nde Mustafa Yeşil’in özel arşivinde ortaya çıktı. Yazma Eserler Defteri’nde kayıt altına alınan kayıtların, cephe şartlarında kurşun kalem kullanılarak yazıldığı görülmektedir.

Keywords

Abstract

This study is composed of the corresponds and telephone negotiations of Esad Paşa(Yanyalı) who was the commander of Northern Group at Dardanelles Wars with Ministry of Defense, commanders and the political parties from the front line between 02-20 July 1915. In the meantime, Mehmet Esat Pasha, as Commander of the Northern Group, was making a strong defense against the enemy attacks. Esat Pasha met the attacks of British and French troops under difficult circumstances during the months of June and July and he repulsed the attack. 42 records of manuscript corresponds and telephone negotiations are very important in terms giving significant informations regarding the atmosphere of Turkish soldiers, their condition of arms, cannons, cannon balls, the amount of that arms, especially the nature of cannons they had, the insufficiency of arms felt in the front at Dardanelles Land Wars. Furthermore, the negotiations and corresponds are important because its nature giving information related to how the cannon balls should be used in a convenient way. The information and data reflected by Mehmet Esat Pasha's correspondence is important in terms of understanding the difficult situation experienced by the soldiers during the Gallipoli Campaign. In addition, the information provided by Mehmet Esat Pasha’s correspondence causes a better understanding of the front war in Gallipoli wars. At the same time, the correspondences are important in order to identify the role of Mehmet Esat Pasha. Handwritten missive and call phone’s records on a counterfoil pages emerged in Mustafa Yeşil’s Private Archive of Department of Rare Books in Mustafa Yeşil Library of Kütahya Municipality. The records of Manuscript Books appear to be written by using a pencil under facade conditions.

Keywords