ŞİİRİ ANLAMAK: NECATÎ BEY’İN BİR GAZELİNİN HİKÂYESİ VE YORUMU

Author:

Number of pages: 1581-1601
Year-Number: 2013-6 Issue 2

Abstract

Klasik Türk edebiyatı metinlerini inceleme, anlama ve yorumlama gayretleri son yıllarda artmıştır. Yapılan çalışmalar iki yönlü olarak gelişmektedir. Şiir şerhlerinin incelenmesi, şerhlerdeki uygulama yöntemlerinin tespit edilmesi ve birbirleriyle mukayese edilmesi, çalışmaların birinci yönüdür. İkinci yönü, modern metin yorumlama yöntemlerinin Klasik Türk edebiyatı metinlerine uygulanabilirliği ve bu yönde yapılan örnek metin yorumlama çalışmalarıdır. Bu çalışma şiiri anlama ve yorumlama çalışmasıdır. Şair – şiir - okur üçlemesinde, şiirin yazılması ve yorumlanması hakkında, teorik bir değerlendirme yapıldıktan sonra Necatî Bey’in bir gazeli incelenmiş ve yorumlanmıştır. İnceleme üç aşamalı olarak düzenlenmiştir. Metninokunması, hikâyesinin kurgulanması ve metnin yorumlanması. Okuma aşaması, okuru metinle baş başa bırakmak için yapılmış, ham bir okumadır. Daha sonraki aşamalarda metinle tekrar karşılaşacak olan okurun, idrak seviyesindeki değişiklikleri hissedebilmesi için açıklama veya yorum katılmamıştır. İkinci aşama, metnin anlam bütünlüğünü sağlayan hikâyenin kurgulanmasıdır. Bu kurgu içerisinde beyitlerin sıralanışındaki kompozisyon ortaya konulmuştur. Metin bu hikâye kurgusuyla okunduğunda daha anlaşılır olmaktadır. Yorum aşamasında; hem geleneksel şerh metodundan, hem de modern metin yorumlama kuramlarının yöntemlerinden istifade edilmiştir. Bu aşamada her beyit ayrı ayrı ele alınmış, beyitleri açıklamada, metinler arası ilişkilere dikkat edilmiştir. Necatî Bey ve diğer

Keywords

Abstract

Efforts to understand, interpret and review the classical Turkish literature, has increased in recent years. Studies have been developing in two aspects. Analysis of poetry expositions, identification and comparison of application methods on expositions with each other, are the first aspect of the studies. The second aspect is applicability of modern methods of text interpretation to the classical Turkish literature texts and text interpretation studies in this direction. This study is to understand and interpret the work of poetry. In poet-poem-reader trilogy, after a theoretical evaluation about writing and interpretation of the poem, a ghazal of Necati Bey is analyzed and interpreted. Review was held in three stages. Reading of the text, fictionalizing the story and interpretation of the text. Reading stage, has been done to leave the reader with the text alone, a crude reading. To feel the changes on level of comprehension of the reader, who will meet again at a later stage the text, description or comments have not been added. The second stage is building of the story that provides content integrity of the text. In this fiction, essay of couplet array has been presented. The text becomes more comprehensible when it is read with this fiction. In interpret phase; both traditional annotation method and modern text interpreting methods are used. At this stage, each couplet has been dealt separately, on couplet explanation, attention was paid to the relationships between texts. With the help of the couplets chosen from Necati Bey and the other Divan poets, meanings, put on the words by the poet, are shown. In the result section an overall assessment has been done and the position of ghazal in tradition has been tried to be find.

Keywords