TARİHİ ROMAN KAVRAMI VE KIRGIZ TARİHİ ROMANI ÜZERİNE

Author:

Number of pages: 517-526
Year-Number: 2014- 24

Abstract

Tarihi roman günümüzün en çok ilgi gören roman türlerinden biridir. Modern anlamda tarihi romanın ortaya çıkışı Walter Scott’la (1771-1832) olmuştur. Sovyetler Birliğinde yeni tarihi roman anlayışı Ekim devriminden sonra, toplumun yeniden inşası sürecinde ortaya çıkmıştır. Sovyet tarihi romanı bu süreçte resmi ideoloji ile çok sıkı bir ilişki içerisinde olmuştur. SSCB’de bulunan halkların tarihi romana olan ilgisi özellikle 1960’lardan sonra büyük bir artış göstermiştir. Rus edebiyatı kendi iç dinamikleriyle dünya edebiyatında saygın bir yer kazanmış, bir ekol oluşturmuş ve çağdaş Kırgız edebiyatını önemli derecede etkilemiştir. Rus edebiyat biliminin genel prensiplerini Kırgız yazarlar, eleştirmenler ve edebiyat bilimciler benimsemiş ve çalışmalarında uygulamışlardır. Çağdaş Kırgız edebiyatında tarihi roman türü geç gelişmiştir. Çağdaş Kırgız edebiyatının ilk tarihi romanı Sıngan Kılıç olarak kabul edilmektedir. Bu eserden önce yazılan bazı tarihi konulu romanların tarihi olup olmadıkları tartışmalıdır. 1991’de Kırgızistan bağımsız bir devlet olduktan sonra ise Kırgız yazarların tarihi roman türüne büyük ilgi gösterdikleri ve özellikle tarihi biyografik denilebilecek romanlar kaleme aldıkları görülür. 1991’den sonra yazılan Kırgız tarihi biyogafik romanların genellikle SSCB döneminde mevcut siyasi yapının yasakladığı yakın Türkistan tarihinde Kırgız halkı için bağımsızlık mücadelesi vermiş şahsiyetler hakkında yazıldığı görülmektedir. Bu romanlar bir yandan Kırgız edebiyatında yeni bir türün ortaya çıkmasını sağlarken diğer yandan geçmişte yasaklanmış halk kahramanlarını aklamaktadır.

Keywords

Abstract

Historical novels are one of the most popular novel genres currently. Historical novels, as they are currently recognized, can be said to have begun with the works of Sir Walter Scott (1771-1832). New understanding of the historical novel in the Soviet Union after the October revolution, society has emerged in the process of rebuilding. Soviet historical novel in this process has been in a very tight relation with the official ideology. In the former Soviet Union, a large surge of interest in historical novels was after the 1960s. The Russian literature with its own internal dynamics have gained a respectable place in world literature, and contemporary Kyrgyz literature has established a new standard has been significantly affected. Kyrgyz Russian literature, the general principles of science writers, literary critics and scientists have adopted and applied in studies. Historical novels in the contemporary Kyrgyz literature developed after this period. “Syngan Kylych” is supposedly the first contemporary Kyrgyz historical novel. Earlier novels with some characteristics of that genre existed, but it is disputable whether they were full-fledged historical novels. After Kyrgyzstan gained its independence in 1991, Kyrgyz writers began to display interest in this literary genre and started to create mainly historical biographies describing figures who had been struggling for independence of the Kyrgyz people in the early history of Turkistan, which was previously abandoned by the Soviet Union policy.

Keywords