DAVOS OLAYININ GAZETE KÖŞE YAZILARI BAĞLAMINDA SÖYLEM ÇÖZÜMLEMESİ
THE REPRESENTATION OF THE DAVOS EVENT IN TURKISH DAILY NEWSPAPER EDITORIALS

Author : Nazlı BAYKAL
Number of pages : 251-282

Abstract

Bu çalışmanın amacı, Başbakan R.T. Erdoğan’ın 2009 yılında İsviçre’nin Davos şehrinde gerçekleştirilen Dünya Ekonomik Forumun’da tanık olunan ‘one minute’ çıkışının, iki zıt politik görüşte günlük gazetenin köşe yazılarına nasıl yansıdığını incelemektir. Köşe yazılarında kullanılan dil tümcelerin anlam içeriğinin betimlenmesiyle incelenecektir. Bu inceleme dizgeci-işlevsel dilbilgisinin başlıca inceleme yöntemlerinden olan geçişlilik çözümlemesi yoluyla yapılacaktır. Geçişlilik, anlamın tümcede simgelenme şeklidir. Bu inceleme aracılığıyla, ideolojik farklılıkların dilsel seçimler yoluyla gazetelerde okuyucuya nasıl aktarıldığı betimlenmeye çalışılacaktır. Geçişlilik çözümlemesi, ideolojik yönlendirmeli söylemlerde cümle içindeki bazı anlamsal ilişkilerin dilin sözcük-dilbilgisel (lexicogrammatical) yapısından nasıl aktarıldığını irdeleyen bir çözümleme yöntemidir. Geçişlilik çözümlemesinin gerçekleşebilmesi için metinde belli süreç türlerinin ve katılımcıların kullanılıp kullanılmadığı ve bunların metinde nasıl konumlandırıldığı ortaya çıkarılmalıdır. Dilin düşünsel (ideational), bireylerarası (interpersonal), ve metinsel (textual) işlevleri aracılığıyla sözdizimsel öğelerin örüntüleme seçenekleri ortaya çıkar. Bu çalışmada, dilin düşünsel işlevi aracılığıyla ve geçişlilik çözümlemesi yöntemiyle, farklı politik görüşlerde iki gazetede bulunan köşe yazılarındaki önermesel geçişlilik yapıları ortaya çıkarılacaktır. Geçişlilik çeşitli dilsel seçenekler sağladığı için, metindeki süreç türlerinin ve katılımcıların farklı konumlandırılmaları, politik bakış açısını yansıtan, ideolojik olarak anlamlı dilsel seçim örnekleri köşe yazılarında sergilenmektedir. Bu çalışmanın veri tabanını oluşturan, Başbakan Erdoğan’ın Davos çıkışını konu alan köşe yazarları, eylemin kendisi ve eyleme dahil olanlara ilişkin anlamsal rolleri düzenlerken ve tümcelerini yapılandırırken, kendi ideolojilerine göre, belli dilsel örüntüleme seçimleri yapmışlar ve bu seçimlerle de eylemin ögelerini farklı biçimde konumlandırmışlardır.

Keywords

Eleştirel Söylem Çözümlemesi, geçişlilik çözümlemesi, medya dili, ideolojik karşıtlık, dizgeci-işlevsel dilbilgisi

Read: 693

Download: 218