TAHRİR DEFTERLERİNE GÖRE XVI. YÜZYILDA ÇORUMLU KAZASINDA (NEFS-İ ÇORUMLU) TEŞEKKÜL EDEN MAHALLELER
ACCORDING TO TAHRİR REGISTERS, SITUATED NEIGHBORHOODS IN ÇORUM IN 16TH CENTURY

Author : Rafet METİN
Number of pages : 289-300

Abstract

Osmanlı’da şehir idari ve sosyal yönden mahalle denilen alt birimlerden meydana geliyordu. Şehir merkezindeki mahalle genellikle “Cami-i Kebîr Mahallesi” adını almaktaydı. Mahalleler çoğu zaman bir camii ya da mescidin adı ile anılmakta idi. Mahallede yaşayanlar birbirlerine karşı sorumlu olup sosyal bir dayanışma içinde bulunuyorlardı. Çalışma sahamız olan Çorumlu merkez kazasında da mahallelerin büyük bir kısmı adını bir mescid ya da camiden almaktadır. 1455’te 6 mahalleden oluşan Çorumlu kazasında 438 kayıtlı nefer yer alırken, 1520’yılında 16 mahallede 505 nefer kaydedilmiştir.1576’da ise 48 mahallede toplam 3014 kayıtlı neferin olduğu görülmektedir. Mahallelerin büyük bir çoğunluğu, dinî ve sosyal yapıların etrafında teşekkül ettiği gibi, meslek gruplarına ait mekânların etrafında da oluşmuşlar ve o isimlerle adlandırılmışlardır. İncelediğimiz arşiv belgelerinde yüzyılın başından sonuna kadar bir mahalle hariç Çorumlu’da mahallelerin varlıklarını devam ettirdikleri görülmektedir. Çalışmamızda Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunan 444 numaralı Mufassal Tahrir defteri ile Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Kuyûd-ı Kadîme Arşivinde yer alan 38 numaralı Tahrir defterlerinden istifade etmek suretiyle Çorum’un sosyal yapısına bir nebzede olsa katkı sunulmaya çalışılmıştır.

Keywords

Çorumlu, Mahalle, Nüfus, Tahrir Defterleri, Osmanlı İmparatorluğu

Read: 760

Download: 228