KARLIOVA HAVZASI VE ÇEVRESİNDEKİ (BİNGÖL) AKTİF HEYELANLARIN LİTOLOJİ, YÜKSELTİ, EĞİM, BAKI VE NDVI SINIFLARINA GÖRE DAĞILIMI
THE DISTRIBUTION OF ACTIVE LANDSLIDES IN KARLIOVA BASIN AND SURROUNDING (BİNGÖL) ACCORDING TO LITHOLOGY, ELEVATION, SLOPE, INSPECTION AND NDVI PARTS

Author : Vedat AVCI -- Halil GÜNEK
Number of pages : 445-464

Abstract

Bu çalışmada, Karlıova Havzası ve çevresinde yoğun olarak görülen heyelanların litoloji, yükselti, eğim, bakı ve NDVI sınıflarına göre dağılışı incelenmiştir. Karlıova Havzası, sağ yanal doğrultu atımlı Kuzey Anadolu Fayı (KAF) ile sol yanal doğrultu atımlı Doğu Anadolu Fayı (DAF) arasında Kuvaterner'de açılmaya başlayan tektonik kökenli bir depresyondur. Bu faylar havzanın oluşum ve gelişiminde önemli bir etkiye sahiptir. Karlıova Havzası'nın bu fayların doğrultusunda uzaması ve havzayı çevreleyen dağlık alanlardan havza tabanına geçişte görülen yüksek eğim değerleri bu etkilerin başında gelmektedir. Havza çevresinde faylanma etkisiyle sismik aktivite çok yüksektir. Karlıova Havzası ve çevresinde litoloji daha çok bazalt ve tüflerden oluşmaktadır. Bu litolojik yapı, yüksek eğim, sismik aktivite ve havzanın fazla yağış alması, Karlıova Havzası’nda heyelanların yoğun olarak oluşmasını sağlamıştır. Havza çevresinde, Göynük Çayı Vadisi ve Kargapazarı Havzası heyelanların en yoğun görüldüğü alanları oluşturmaktadır. Bu alanlar dışında da havza çevresinde tektonik ve litolojik yapıya bağlı olarak yoğun heyelan görülmektedir. Göynük Çayı Vadisi'nde olduğu gibi volkanitlerin fayla kesildiği, bitki örtüsünün zayıf olduğu dik yamaçlar boyunca heyelan oluşumu hızlanmıştır. Karlıova Havzası ve çevresinde yerleşme, ulaşım gibi beşeri faaliyetleri doğrudan etkileyen heyelanlar büyük boyutlardadır. Bunun yanında tarım ve mera alanları heyelandan zarar görmekte, Bingöl Şehrinin içme suyu şebekesi her yıl heyelanlardan etkilenmektedir. Heyelanlar nedeniyle morfoloji sürekli olarak değişmektedir. Yörenin tektonik yapısı ve sismik aktivite düşünüldüğünde bu hareketlerin devam etmesi kaçınılmazdır. Heyelanların vereceği zararların azaltılması için havza ve çevresini içine alan heyelan duyarlılık haritalarının yapılması gerekmektedir. Bu çalışma heyelan duyarlılık haritalarının oluşturulmasına önemli ölçüde katkı sağlayacaktır.

Keywords

Heyelan, Aktif Tektonik, Yerleşme, Karlıova, Bingöl

Read: 721

Download: 221