TÜRK DİLİ ÇALIŞMALARINDA TERİM SORUNU: BİR DURUM ÇALIŞMASI

Author:

Number of pages: 189-200
Year-Number: 2014- 29

Abstract

Terimi, “Bilim dallarının, sanat ve meslek kollarının kavramlarını karşılayan, anlamları sınırlı özel sözler.” olarak tanımlar ve normal kelimelerden ayırırız. 1930 yılına kadar terimlerimiz doğu kökenli kelime ve eklere dayanmaktaydı. Cumhuriyet döneminde yabancı kelimelere dayanan bu terimlerin yerine Türkçe terimlerin kullanılması konusunda hızlı ve radikal adımlar atılmıştır. Türk Dilinin incelenmesi ve öğretilmesi sırasında yüksek bir anlatım düzeyine sahip olması, kullanılan terimlerin açık, net ve anlaşılır olmasına bağlıdır. Çünkü bir bilim dalının terimleri o bilim dalının temeli sayılır. Bir bilimsel kavrama birden çok ad vermek antlaşmayı zorlaştırdığı gibi bilimsel gelişmeyi de engeller. Bugün yükseköğretimde Türkoloji alanında ciddi mesafe almış olsak da çözüm bekleyen bazı sorunların olduğu bir gerçektir. Bugün çözüm bekleyen sorunlardan biri de terim sorunudur. Biz bu çalışmamızda yükseköğretimde Türkoloji alanında kullanılan terimleri inceleyeceğiz. Bu alanda yazılmış ve akademisyenlerimiz arasında kabul gören gramer kitaplarımızda kullanılan dilbilgisi terimlerini verecek ve farklılıkları tespit edeceğiz. Bu farklılıkların öğrencide ve öğretimde oluşturduğu aksaklıklar üzerinde durulacaktır. Buradaki amacımız, terim üretmek, terim teklifi yapmak, terimler ile ilgili doğru/ yanlış değerlendirmesi yapmak değildir. Türkoloji terimlerinde karşımıza çıkan adlandırma problemini bir durum çalışması ile ortaya koymaktır. Bu çalışmayla; dilbilgisi alanında yükseköğretimde karşımıza çıkan terim farklılıklarında birliktelik sağlama ve belli terimlerde birleşme çalışmalarına yardımcı olmak amaçlanmaktadır. Çalışma nitel bir araştırma olup betimsel araştırma yöntemleri başlığı altında ilişkisiz tekil tarama yöntemi kullanılmıştır. Bunun amacı mevcut durumun profilini ortaya çıkarmaktadır.

Keywords

Abstract

We define the “term” as exceptional words having limited meanings and covering the concepts of branches of sciences, the arts and professions. And we separate it from basic words. Our terms have been based to oriental words and suffix and prefix until 1930. During the Republican era, rapid and radical steps have been taken about using original Turkish terms instead of those based to foreign languages. It can be explained that a high level of expression of teaching and investigating of Turkish language is not so complicated owing to the terms being clear and concise. Accordingly, the terms of a branch of science are considered as grounded base. Attribution of many meanings to a scientific concept hinders scientific development and also makes the agreement difficult. It is a fact that there have been many problems to be solved although we have currently taken a serious distance in the field of Turkology in higher education. One of problems to be solved is the term problems. In this study we will investigate the terms used in Turcology framework in higher education. We will find the differences by comparing the grammar terms of many grammar books accepted by academicians. We focus on the problems of these differences in student and educational process. The aim of this study is to explore the naming process of Turcology terms by a case study instead of producing terms, presenting terms, and evaluating of terms as wrong or right. This study has a qualitative nature. It is aimed in this study to arrive a consensus on the terms that we encountered in grammar field in higher education and to support the studies of uniting on some bases. For this, non-corelational survey method was adodted within descriptive research. The aim of this design is to reveal the current profil of the case.

Keywords