TÜRKİYE’DE II. DÜNYA SAVAŞI SIRASINDA İNGİLİZ VE ALMAN BÜYÜKELÇİLERİNE SUİKAST GİRİŞİMİ
ASSASSINATION ATTEMPTS TO BRITISH AND GERMAN AMBASSADORS IN TURKEY DURING THE SECOND WORLD WAR

Author : Cengiz ATLI
Number of pages : 55-71

Abstract

Türkiye’nin II. Dünya Savaşının başlamasından itibaren temel amacı savaş dışı kalmaktı. Türkiye dış siyasette sıkıntılı bir dönem yaşarken içerde de dışarıda da sıkıntılı bir dönemden geçiyordu. Ülkede özellikle Rusya İngiltere ve Fransa gibi devletler Türkiye’nin savaş dışı kalmasını istemiyorlardı. Almanlar Balkanlar’a doğru ilerlerken bütün ülkeler huzursuzdu. İşgalden dolayı elçiler bu bölgeleri terk ediyorlardı. Terk eden elçilerin duraklarından birisi İstanbul’du. Sofya Büyükelçisi olarak görev yapan Rendell ve elçilik üyeleri de güvenli bir durak olarak İstanbul’u seçmişlerdi. Rendell İstanbul’da Pera Palas Oteli’nde kalmaya gittiği sırada kendisine bavul içerisinde bomba konularak suikast girişiminde bulunulmuştu. Olayda Rendell ve ailesi yara almadan kurtulurken 4 kişi ölmüş 21 kişi ise yaralanmıştı. Ülkede huzuru bozmaya yönelik ikinci bir girişim ise Alman Büyükelçi Van Popen’e 1942 yılında Ankara’da düzenlenen suikast girişimiydi. Suikasten Papen ve eşi yara almadan kurtulurken arkalarında yürüyen bir kadın ve iki kız bombanın etkisi ile yaralanmışlardı. Elinde bomba patlayan suikasti feci şekilde parçalanmıştı. Olayla ilgili olarak ikisi Rus kökenli 4 kişi yakalanmıştı. Bu olay Türk Alman ilişkilerin normale döndürürken Türk-Rus ilişkilerini ise gittikçe kötüleştirmişti. Türk yetkililer bizzat olayın üzerine giderek sorumluları yakalayıp cezalandırmışlardı. Yapılan değerlendirmelerde suikastın bizzat Rusya Gizli Örgütü (Gestapa) tarafından yapılmış olduğuydu. Makalemizi oluşturan konu II.Dünya Savaşı sırasında Türkiye’de yaşanan iç olayları İngiliz Arşivleri, dönemin gazeteleri ve orijinal kaynaklar doğrultusunda açıklamaya çalışmaktır.

Keywords

Büyükelçi, İttifak, II.Dünya Savaşı, Suikast, İsmet İnönü Hükümeti

Read: 1,142

Download: 391