OPERA-DIŞI VOKAL İCRA TÜRLERİNDE BİR AKUSTİK GÖRÜNGÜ: KONUŞMACI/AKTÖR FORMANTI
AN ACOUSTICAL PHENOMENON IN NON-OPERA VOCAL PERFORMANCE TYPES: SPEAKER’S/ACTOR’S FORMANT

Author : Şahin SARUHAN
Number of pages : 293-312

Abstract

Tüm vokal kullanım biçimleri algısal düzeyde de kendini açıkça belli eden bir kendine özgülüğe sahip olsa da, bütün bu vokal kullanım biçimleri ve her bir biçimin kendine özgü olarak ürettiği tüm duyumsal nitelikler, hepsi açısından ortak olan bir özelliğe de sahiptir. Malinowski’nin işlevsellik kuramından hareketle şunu söylemek mümkündür: Tüm vokal kullanım biçimleri ve her bir biçimin kendine özgü olarak ürettiği tüm duyumsal nitelikler, en azından başlangıçta, belli bir işlevi yerine getirmek üzere ortaya çıkmış ve şekillenmesini belli ihtiyaçların giderilmesi endişesi üzerinden oluşturmuşlardır. Söz konusu bu durumun temelinde yatan endişe de önemli ölçüde benzerdir: çok sayıda insan tarafından ve/veya daha uzaktan duyulma isteği. Bu hedefe, opera şarkıcıları şarkıcı formantı ve formant uyarlaması kavramları ile ilişkilendirilen teknikler aracılığıyla ulaşırken, opera dışı vokal icra türlerinde, literatürde konuşmacı formantı veya aktör formantı olarak alandırılan bir görüngünün devreye girdiği görülür. İşitme duyarlığının en yüksek olduğu bir frekans alanında konumlanan bu akustik görüngü, şarkıcı formantının opera şarkıcıları açısından gördüğü işlevi, bu kez opera dışı vokal icra türleri açısından yerine getirir. Son yıllarda konuşmacı/aktör formantına ilişkin yapılan çalışmaların arttığı görülse de, bu artışın, söz konusu bu akustik görüngüye ilişkin pek çok boyut açısından kesin bir şeyler söylemeyi sağlayacak düzeyde olmadığı anlaşılmaktadır. Oysa opera-dışı vokal icra türlerinde gözlemlenen bu görüngüye ilişkin elde edilecek veriler, söz konusu vokal icra türlerinin eğitimi açısından oluşturulacak tekniklerin belirlenmesinde önemli bir katkı sağlayacaktır.

Keywords

Konuşmacı Formantı, Aktör Formantı, Ses Eğitimi, Geleneksel Şarkıcılık Türlerinde Eğitim, Vokal Duyum ve İşlevsellik

Read: 855

Download: 272