OSMANLI-ALMAN TİCARİ İLİŞKİLERİNİN NİTELİKSEL ANALİZİ: 1890 TİCARET ANLAŞMASININ ÖNCESİ VE SONRASI
QUALITATIVE ANALYSIS OF OTTOMAN-GERMAN COMMERCIAL AFFAIRS: BEFORE AND AFTER THE 1890 TRADE TREATY

Author : Önder DENİZ -- Hüseyin Vehbi İMAMOĞLU
Number of pages : 337-355

Abstract

Bu araştırmada Türk-Alman ilişkilerinin ticari bakımdan gelişim süreci ve özellikle 1890 Ticaret Antlaşmasından sonraki ticaretin niteliksel analizi yapılacaktır. Türk-Alman ilişkileri, 19. Yüzyıl boyunca sürekli bir gelişim seyri takip etmiş ve özellikle ekonomik anlamda gelişen ilişkiler, 20. Yüzyılda diğer alanları da etkilemiştir. Bu anlamda 1890 Ticaret Antlaşması, Türk-Alman ilişkilerinde bir dönüm noktası olma özelliği taşır. 1840 ve 1862 yıllarında Zollverein’e bağlı Alman devletleriyle Osmanlı Devleti arasında ticaret anlaşmaları yapıldı ve 1880’den sonra Alman devletlerinden dolaylı yollarla kumaş, porselen eşya, oyuncak ve hırdavat ithal edildi. Pamuk, ipek, yün, deri ve mamulleri, halı gibi ürünler ise ihraç edilmekteydi. Alman sanayinin gelişmesi, ticaretin niteliğini de değiştirdi. 1885’ten sonra ise, Almanya, Balkanlar ve Yakın Doğu’ya yönelmek zorunda kaldı. Osmanlı Devleti ise 1878 Berlin Kongresi’nden sonra yarı sömürge ekonomi haline geldi ve Avrupa’da denge siyaseti gütme dönemine girdi. Yöneticiler, Avrupa ülkelerinin kendi aralarındaki çıkar çatışmaları ve değişen dış politikalarından dolayı, Almanya’ya yakınlık duymaya başladı. Bunun sonuncunda 1890’da Alman imparatorluğu ile Osmanlı Devleti arasında imzalanan ticaret anlaşması, eski anlaşmalarda Almanya lehine öngörülen imtiyazları tamamen içeriyordu. Böylece temelde ekonomik anlamda gelişen Türk-Alman ilişkileri, iki devlet arasında giderek daha geniş ölçekli bir ilişki ve işbirliğinin gelişmesine imkân tanıyordu. 20. Yüzyılın başında bu ilişkinin boyutu, iki devleti müttefik yapmıştı.

Keywords

Türk-Alman İlişkileri, Ticaret, Ekonomi, Diplomasi, Sanayi, İşbirliği

Read: 696

Download: 220