HAZ ERTELEME ÖLÇEĞİ: GELİŞTİRİLMESİ, GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Author:

Number of pages: 69-78
Year-Number: 2014- 30

Abstract

Günümüzün önemli problemlerinden biri haz ertelemedir. Haz erteleme, belirgin uzun vadeli ödüller uğruna hemen memnuniyeti verecek etkinlik ve faaliyetlerden vazgeçmek anlamına gelmektedir.. Haz erteleme, obezite, riskli cinsel davranış ve madde bağımlılığı gibi halk sağlığı sorunlarının geniş bir bölümü ile ilişkilidir. Haz erteleme ile ilgili mevcut ölçümler, yeterlik, güvenirlik ve yapı geçerliliğine bağlı sınırlılıklar nedeniyle eleştirilmektedir. Bu yönüyle geçerli ve güvenilir bir ölçme aracına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmanın amacı üniversite öğrencilerinin haz erteleme düzeylerini belirlemek üzere kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir ölçek geliştirmektir. Araştırmanın çalışma grubunu 2013-2014 öğretim yılında Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim görmekte olan 184’ü kız 152’si erkek toplam 336 öğrenci oluşturmaktadır. Bu öğrencilerin seçiminde gönüllü katılımlı rasgele örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Ölçeğin geçerlik çalışmalarında yüz görünüm geçerliliği ve kapsam geçerliliği için uzman görüşüne başvurulmuştur. Uzmanlardan alınan görüşler doğrultusunda düzenlenen ölçek yapı geçerliği için çalışma grubunda yer alan öğrencilere uygulanmıştır. Yapı geçerliliği için açımlayıcı faktör analizi yapılmıştır. Yapılan açımlayıcı faktör analizi sonucunda ölçek 33 madde ve beş faktörden oluştuğu tespit edilmiştir. Ölçeğin güvenirliği için Cronbach Alfa iç tutarlık katsayıları hesaplanmıştır. Ölçeğin faktörlerinin iç tutarlılık katsayıları sırasıyla .63, .75, .78, .94, ve .85 olarak hesaplanmıştır. Ölçeğin tamamı ele alındığında iç tutarlılık katsayısı .94 olarak bulunmuştur. Bulunan bu değerler ölçeğin psikometrik niteliklerinin kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu göstermektedir.

Keywords

Abstract

One the most important problems of our day is delaying gratification. Delaying gratification means to give up on the activities and facilities which will provide immediate gratification for the sake of certain long term rewards. Delaying gratification is associated with the majority of public health problems such as obesity, risky sexual behavior and drug abuse. Current measurements for delaying gratification are criticized due to limitations of competence, reliability and structure validity. Therefore a valid and reliable measurement tool is required. The aim of this study is to develop a valid and reliable scale to be used to determine the levels of delaying gratification of university students. The study group composes of 336 students, 184 females and 152 males, studying in Sakarya University Faculty of Education in 2013-2014 education year. In selection of the students, voluntary participation random sampling method was used. Expert opinion was obtained for the face validity and content validity in validity studies of the scale. The scale organized according to the opinions of the experts was applied to the students in the study group for the structure validity. Exploratory factor analysis was performed for the structure validity. As a result of the exploratory factor analysis, it was determined that the scale was composed of 33 items and five factors. For the reliability of the scale, Cronbach’s Alpha internal consistency coefficients were calculated. The internal consistency coefficients of the scale were calculated as .63, .75, .78, .94, and .85 respectively. When the scale is considered as a whole, its consistency coefficient was found as .94. These values that were obtained indicate that the psychometric properties of the scale are within acceptable ranges.

Keywords