KIRGIZ YAZAR CUMAKADIR EGEMBERDİEV’İN KANAT HAN ADLI TARİHİ ROMANI ÜZERİNE BİR İNCELEME
A RESEARCH ON KANAT KHAN, A NOVEL BY A KYRGYZ WRITER ZHUMAKADYR EGEMBERDIEV

Author : Halit AŞLAR
Number of pages : 467-485

Abstract

Modern Kırgız edebiyatı 1930’lu yıllarda SSCB Devlet Başkanı Joseph Stalin’in baskıcı uygulamalarının arttığı zamanlarda ortaya çıkmaya başlamıştır. Sovyetler Birliğinde birçok sanatçı rejimin buyurduğu konuların dışına çıkamamıştır. Söz konusu hal, doğal olarak, henüz filizlenmekte olan Kırgız edebiyatını da direkt etkilemiş ve edebiyat bu çerçeve içinde oluşmaya başlamıştır. Modern anlamda Kırgız edebiyatında tarihi roman türü 1960’lı yıllarda ortaya çıkmaya başlar. 1991 yılında Kırgızistan bağımsız bir ülke olduktan sonra, her alanda olduğu gibi, tarihi roman alanında da yazarlar büyük bir özgürlüğe kavuşmuşlardır ve özellikle tarihi-biyografik olarak tanımlanabilecek romanlar kaleme almaya başlamışlardır. Söz konusu romanlar içinde Cumakadır Egemberdiev’in Kanat Han adlı romanı dikkatleri çekmektedir. Eserde 1916 yılında Rusya Çarlığına karşı patlak veren ayaklanmada halka önderlik yapmış Kanat Han’ın hayatı, ayaklanan halkla birlikte verdiği bağımsızlık mücadelesi, bağımsızlık hareketinin başarısızlıkla sonuçlanmasıyla beraber ortaya çıkan trajik durumlar, belgelere de dayanılarak, tahkiye edilmektedir. Cumakadır Egemberdiyev’in Kanat Han adlı romanının 1916’da meydana gelen Ürkün’ü anlatan diğer eserlerden farklı yanı Kırgız halkının topraklarını Çarlık Rusyasından kurtarma hareketinin bir refleks isyanı değil, tam tersine, özel olarak organize edilmiş milli bir bağımsızlık mücadelesi olduğuna vurgu yapmasıdır. 1991 sonrası Kırgız romancılığında adeta yeni bir tür gibi karşımıza çıkan tarihi-biyografik romanlar özellikle “tarih” alanında yıllarca ihmal edilmiş “tarihi-manevi” boşlukları bir şekilde doldurmaya gayret etmeleri noktasında başarılı bulunabilir.

Keywords

Sovyet Edebiyatı, Modern Kırgız Edebiyatı, Tarihi Roman, Kanat Han, Cumakadır Egemberdiev

Read: 774

Download: 240