NATO VE AB'NİN KARADENİZ BÖLGESİNE YÖNELİK POLİTİKALARI

Author:

Number of pages: 403-419
Year-Number: 2015- 31

Abstract

Karadeniz bölgesi sahip olduğu jeo-politik ve jeo-stratejik önem dolayısıyla tarih boyunca devletler arasındaki hakimiyet mücadelesinin odağında yer almıştır. Ancak bölge Soğuk Savaş döneminde adeta bir uyku evresine girmiştir. Soğuk Savaş’ın sona ermesini takiben Sovyet Rusya’nın çökmesi ile birlikte daha belirgin hale gelen Karadeniz bölgesi, sahip olduğu zengin enerji kaynakları ve enerji hatlarının geçiş güzergahında bulunması nedeniyle Batı’nın ilgisini çekmeye başlamıştır. Bu bölge önceleri Batı’nın sınırlarının uzağında yer alması ve Varşova Paktı ülkeleri ile çevrili olması, Türkiye hariç, gibi nedenlerle Batı’nın ilgisine nail olamamıştır. Ancak son genişleme dalgaları ile NATO ve AB gibi kurumlar ve dolayısıyla Batı, Karadeniz’e komşu olmuştur. Bu dönemde bölgenin zengin enerji kaynaklarına sahip olmasının yanı sıra, Batı’nın güvenliğine tehdit oluşturan terör, insan ve uyuşturucu kaçakçılığı vb. gibi geleneksel olmayan asitmetrik güvenlik tehditleri dolayısıyla da Batı’nın gündemine girmeye başlamıştır. Bu çerçevede enerji tedarik kaynaklarının ve güzergahlarının çeşitlendirilmesinin yanı sıra, bölge devletlerinin Batılı değerlere bağlılıklarının sağlanması yoluyla Batı’nın etrafında güvenli ve istikrarlı bir kuşak oluşturulması düşüncesi de Batı’nın ajandasında üst sıralara yerleşmiştir. Tüm bu hususları göz önünde bulunduran Batı artık Karadeniz bölgesine yönelik olarak daha kapsamlı bir politika geliştirme ihtiyacını duymaya başlamıştır. Bu politikalar, büyük ölçüde, en önemli Batılı kurumlar olan NATO ve AB eliyle kurgulanıp uygulandıkları için bu kurumların bölgeye yönelik politikalarının incelenmesi, Batı’nın bölgeye ilişkin planlarının anahtarlarını bize verecektir.

Keywords

Abstract

The Blacksea Region has been in the spotlight of dominance struggle of the states throughout the history because of its geo-politic and geo-strategic importance. But it almost entered to sleeping period during the Cold War era. The Region, which became apparent after the collapse of Soviet Russia following to end of Cold War, starts to attract West’s attention, because of its substantial energy sources and being in energy transport routes. Previously the region couldn’t take attention of the West, due to being far from border of it and surrounded by the member of Warsaw Treaty Organization, except Turkey. But the European structures such as EU and NATO have become neighbours of the Blacksea area with their latest expansion waves. The region entered into West’s agenda because of non-traditional asymmetric security threats as terror, human and drug trafficking and etc. beside its rich fossil energy resources. In this context

Keywords