İMAM EN-NECCÂR VE ŞERHU NAHVİ’L-BEDV ADLI ESERİ (HAKÎM ET-TİRMİZÎ’NİN FİİLE DAYALI NAHİV TEORİSİ)
IMAM EN-NACCAR AND HIS BOOK CALLED ŞERHU NAHVI'L-BADV (HAKIM ET-TIRMIDHI'S THEORY OF NAHV BASED ON VERB)

Author : Mehmet Faruk ÇİFÇİ
Number of pages : 113-133

Abstract

Hakîm et-Tirmizî her ne kadar sufî karakteriyle adını duyurmuşsa da ilgilendiği diğer disiplinlerin illetlerini arama noktasındaki gayreti gözlerden kaçmamış, bu yönü akademisyenlerin ilgisini çekmiştir. Bu gayretinin Arap dilindeki izleri Nahvü’l-bedv’de görülmektedir. Henüz yaşadığı dönemde velayet ile ilgili görüşleri sebebiyle tepki çeken Hakîm’in nahve dair bazı görüşlerini içeren Nahvü’l-bedv daha o dönemde yok edilmeye çalışılmıştır. Bunun sebebi eserin ihtiva ettiği müphem ifadeler ve bildiğimiz kadarıyla bu güne kadar dile getirilmemiş ve anlaşılması zor olan görüşlerdir. Çünkü o eserinde kelamın başlangıcında bütün kelime sonlarının sâkin olduğu, ilk olarak içinde hareketi barındırdığı için fiilin, daha sonra da fiilin tesiriyle cümledeki diğer unsurların sonlarının harekelendiği, dammenin gizliliğe, fethanın açıklığa, kesranın udûle delalet ettiği ve tenvinin isimler için bir dayanak olduğu gibi orijinal fikirler ortaya koymuştur. Ancak onun bu görüşlerini verdiği örneklerle netleştiren ve bize aktaran Şerhu Nahvi’l-bedv isimli eseriyle İmam en-Neccâr Tâhir b. Ahmed el-Kazvînî’dir. Onun, yok edilmeden önce Hakîm’in eserini alıp şerh etmesi, bu şerhin sadece bir nüshasının bugüne ulaşması ve bizim bu nüshaya ulaşabilmiş olmamızın büyük bir şans olduğunu düşünüyoruz. Çünkü Neccâr, İslam dünyasının ve özellikle Kazvin ve çevresinin Hasan Sabbah ve daha sonra da Moğolların yaptığı tahribat sebebiyle zor günler yaşadığı ve kütüphanelerin yakılıp yıkıldığı bir dönem ve coğrafyada yaşamıştır. İşte bu özellikleri sebebiyle çalışmada Hakîm’in görüşleri kadar Neccâr’ın hayatı üzerinde de durulmuş ve o dönemin ilim hayatını ve ilim çevrelerini yansıtmak amacıyla zaman zaman ayrıntılara yer verilmiştir

Keywords

İmam en-Neccâr, Hakîm et-Tirmizî, Nahvin Doğuşu, Fiile Dayalı İ‘râb Teorisi

Read: 1,154

Download: 389