MUŞ HALKEVİ VE FAALİYETLERİ (1934-1951)

Author:

Number of pages: 227-246
Year-Number: 2015- 35

Abstract

Bu çalışmada Muş Halkevi ve dokuz alt şubesinin topluma yönelik faaliyetlerini incelenmiştir. Doğu Anadolu Bölgesi’nde bulunan Muş'ta, Tek Parti döneminde Kemalist ideolojinin halkevi eliyle halka aktarılmasında uygulanan sosyo-kültürel politikalar tespit edilmeye çalışılmıştır. Kemalist ilke ve inkılapların topluma benimsetilmesi ve çağdaş, milliyetçi bir ulus devletin var olabilmesinde Halkevleri aracılığıyla Türkçe okuma ve yazma faaliyetlerinin artırılmasının yanı sıra farklı sosyo-kültürel etkinliklerle halka yeni ve modern bir kimlik kazandırılmak istenmiştir. 1934 yılında Vali Tevfik Sırrı Gür’ün Muş’a atanmasıyla açılan Muş Halkevi kısa zamanda dokuz alt şubesini faaliyete sokarak çalışmalarına başlar. Muş Halkevi ilin ekonomik ve insan kalifiyesinden kaynaklı eksiklerle karşılaşarak zor ekonomik koşullar içerisinde çalışmalarını yürütmüştür. Halkın farklı bir kültüre sahip olmasının yanı sıra Kürtçe konuşması da Muş Halkevi’nin karşılaştığı sorunlar arasında yer almıştır. Bu nedenlere bağlı olarak Muş Halkevi’nin çalışmaları genellikle Türkçe dil kursları ile Türk kültürünü anlatan konferans ve temsiller üzerinden gerçekleşmiştir. Halk arasında milli dayanışma duygusunu artırmak amacıyla maddi ve manevi ihtiyaç sahibi ailelere ve talebelere çeşitli yardımlar yapılmıştır. Genç nüfusu yeni ulus devlet ilkelerine hazırlamak amacıyla sportif faaliyetlere önem verilmiş bu sayede gençlerin zinde kalması ve sosyal hayatta yer edinmeleri için imkân sağlanmıştır. Muş ilinin muhafazakâr hayatı ve güçlü örf tutumlarına karşılık olarak kadınların hayatın merkezine taşınılmak istenilmesi amacıyla mesleki kurslar ve okuma yazma dershaneleri açılmıştır.

Keywords

Abstract

This study examines the Mus People’s House and its nine sub-branch activities to the community. Socio-cultural policies of Kemalist ideology transferred to the community through People’s House in Mus located in Eastern Anatolia during the single-party period have been investigated. A new and modern identity for the public has been tried to be formed as well as increasing Turkish literacy activities via people’s houses with different socio-cultural activities with the purpose of adopting Kemalist principles and reforms to the society and to create a nationalist nation state. In 1934 with the appointment of governor Tevfik Sirri Gur to Mus people’s house was opened and shortly its nine sub-branches started their work. Mus People’s House conducted its work in difficult economic conditions caused by the lack of qualified personnel and economic resource. Speaking Kurdish language as well as having a different culture is among the problems that Mus People’s House encountered. Due to these reasons Mus People’s House typically conducted its work with Turkish language courses, and conferences and seminars representing Turkish culture. In order to increase the sense of national solidarity among the society families and students needing material and spiritual help were assisted. Sports activities was given importance to help young population find a place in the society and vocational courses with literacy courses for women were opened to bring women to the center of social life against conservative life and strong traditions of Mus province.

Keywords