İZMİR SUİKASTI VE AHMET ŞÜKRÜ BEY
IZMIR ASSASSINATION ATTEMPT AND AHMET ŞUKRU BEY

Author : Ersin MÜEZZİNOĞLU
Number of pages : 155-176

Abstract

İzmir Suikastı, erken Cumhuriyet Dönemi’nin ilk yıllarının en çok tartışılan, gerçekte ne olduğuna dair çok farklı görüşlerin ortaya konulduğu meselelerden biridir. Zira bunu mutlak ve elim bir suikast teşebbüsü olarak görenler olduğu gibi, sayıca az fakat giderek artan şekilde bir komplo veya tasfiye girişimi olarak değerlendirenler de bulunmaktadır. Birinci iddia hayli zaman tek tarihsel gerçek olarak kabul edilmiştir. 1913-1918 İttihat ve Terakki iktidarının meşhur Maarif Nazırı ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasının aktif azalarından biri olan Ahmet Şükrü Bey, söz konusu suikast teşebbüsünün önde gelen rükünlerinden biri olarak görülmüştür. Suikast davası kader birliği ettiği İttihatçı ve muhalif arkadaşlarıyla akıbetlerini belirlemiş ve Osmanlı’dan Cumhuriyet’e müdevver İttihatçı hareketin sonunu getirdiği gibi Cumhuriyet Döneminin ilk teşkilatlı muhalefet hareketinin mensuplarını siyasi hayatlarını tamamen veya kısmen bitirmiştir. Çalışmada suikast teşebbüsünün ortaya çıkarılışı, mahkeme safahatları ve özellikle Ahmet Şükrü Bey’in hadisedeki rolü, yargılanması ve akıbeti üzerinde yoğunlaşılacak Ahmet Şükrü Bey örneği üzerinden ittihatçılığın ve muhalifliğin nasıl tasfiyeye uğratıldığı gösterilmeye çalışılacaktır. Doğrusu hadisenin tanıkları ve şahitleri bugün hayatta değildirler. Aynı zamanda resmî öğretinin dışında uzun süre farklı bir şey söylemek veya yazmak mümkün olmamıştır. Fakat hadisenin ortaya çıkarılışı, yargılama safahatı ve özellikle dönemin basınında ele alınışı, konu hakkında sağlam bilgilere ulaşmaya ve değerlendirme yapmaya imkân verebilecek veriler sunmuştur. Araştırmanın temel kaynakları dönemin gazetelerinde günü gününe yer verilen İzmir ve Ankara İstiklal Mahkemeleri tutanakları ile dönemin belli başlı gazetelerinde yayınlanan makale ve haber türü yayınlardır.

Keywords

İzmir Suikastı, Ahmet Şükrü Bey, İstiklal Mahkemeleri, Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası, Cumhuriyet Halk Fırkası

Read: 1,460

Download: 502