KISA FİLM ÖZETLEMEDE CİNSİYETE BAĞLI DİL KULLANIMI
GENDER-RELATED USE OF LANGUAGE IN SUMMARIZING THE SHORT FILM

Author : Turgay SEBZECİOĞLU -- Elif ÖZDEMİR
Number of pages : 315-330

Abstract

Bu çalışmada, toplumdilbilimin kuram ve kavramlarından yola çıkılarak kadın ve erkeklerin yazılı dil kullanımları arasındaki farklılıklar ele alınmış ve bir bütünce (corpus) dahilinde incelenmiştir. Bu farklılıklar ele alınırken bakış açısını, dilsel değişkelerin birini ötekinden daha eksik olarak görmeyen, her topluluk dilinin (sociolect) kendine özgü ve bağımsız bir dizge olduğunu savlayan Ayrıklık Kuramı (Difference Theory) oluşturmuştur. Topluluk dilinde cinsiyet ile ilgili dil biçemlerine (gender related conversational styles) cinsiyet dili (genderlect) denir. Bu çalışmanın cinsiyet diline ilişkin bütüncesi, kısa bir filmin ardından üniversite öğrencilerine yazdırılan özetleyici metinlerden oluşmuştur. Bütünce çözümlemesi sonucunda kadınların erkeklere oranla daha fazla tümce kurdukları görülmüştür. Buna karşın, erkekler, nitelikli tümce kurmada kadınlarınki kadar yetkin olmasa da karmaşık tümce (complex sentence) oluşturma noktasında kadınları sayısal olarak geçmişlerdir. Kadın ve erkek diline ilişkin yapılan önceki çalışmalarda, kadınların; iletişime, empatiye, toplum tarafından doğru anlaşılmaya daha fazla önem verdiği çeşitli verilerle ortaya konmuştur. Bu çalışmanın bütüncesinde kadınların, bu özelliklerine uygun olarak onaylatma ifadelerini, eksiltili tümceleri daha fazla kullandığı gözlemlenmiştir. Bunlara ek olarak kadın dilinde; günlük dil kullanımının ve niteleyicilerin daha fazla yer alması, dilbilgisel hataların daha az bulunması gibi beklendik bulgular da elde edilmiştir. Ancak, bu bulguların yanı sıra, erkek dilinde görülen soyut sözcük oranının yüksekliği, önceki çalışmalardan farklı bir sonuç ortaya çıkarmıştır. Özetle, bu çalışmada, kadın ve erkek diline ilişkin daha önceki çalışmalarla örtüşen veya çelişen bulgulara rastlanmış; ardından, bu bulgularla ilgili açıklayıcı çözümlemeler yapılmıştır.

Keywords

Toplumdilbilim, Cinsiyet Değişkeni, Özetleme, Dil Kullanımı, Kısa Film

Read: 741

Download: 245