GULAM MEMMEDLİ VE TEZKİRESİ
GULAM MEMMEDLI AND HIS TEZKIRE

Author : Halide Gamze İnce YAKAR -- Aybeniz RAHİMOVA
Number of pages : 211-217

Abstract

15 Haziran 1954’te Azerbaycan Milli İlimler Akademisi’ne, Gulam Memmedli`nin altı dosyalık tezkiresi kabul edilmiştir. Bu altı dosyalık tezkire tarafımızdan, günümüz Türkçesine çevrilmiş ve sistemli bir şekilde sınıflandırılmıştır. Nizami adına Edebiyat Enstitüsü Elyazmalar Şubesi’ne bağışlanan bu Tezkire ciltlenmemiş, tek tek sayfalardan oluşmuş, yapısal açıdan kusurlu, yani tezkire kuralları dışında, mukaddemesiz, hatimesiz, tarihi kronolojik sıralamaya uyulmadan hazırlanmıştır. Eserin el yazması versiyonu 1466 sayfadan oluşmuş, ana metin 1418 sayfa, 48 sayfa kaynak listesi ve dizinden oluşmuştur. Sovyet Ordusu tarafından Azerbaycan aydınlarının devlet eliyle İran`a gönderildiği bir dönemde, bu aydınlar arasında -1897 yılında Tebriz’de doğan- Gulam Memmedli de vardır. Tezkire’nin büyük bölümü de bu dönemde, 1940-46 yılları arasında, yazarın İran`da bulunduğu zaman diliminde yazılmıştır. Bu yüzden de Tezkirede İran tarihi ve Güney şairleri hakkında pek çok bilgiye ve ayrıntıya yer verilmiştir. Çalışmamızda Tezkirede yer alan M.A.Möcüz ve Heyran Hanım gibi şairlere, dönemin edebiyat ve kültür dünyasının önemli isimlerine, çalışmalarına ve yarattıkları etkilere de yer verilmiştir. Settar Han Şiirler Toplusu, Hiyabani, Güney Azerbaycan Şairlerinin Antolojisi gibi kitapları da yazarın Tebriz’de yaptığı araştırmaların sonrasında basılmıştır. Gulam Memmedli’nin, pek çok el yazması eserin kişisel arşivlerden çıkarılması, eksik bölümlerinin karşılaştırılarak tamamlanması, basılması ve bu eserlerin gelecek nesillere aktarılması açısından da Türk Diline ve Edebiyatına önemli katkıları olmuştur.

Keywords

Gulam Memmedli, Azerbaycan, İran, Elyazma, Tezkire

Read: 1,375

Download: 575