KARACAOĞLAN ŞİİRLERİNE MODERN MİZAH TEORİLERİ BAĞLAMINDA BİR BAKIŞ
ANALYSING KARACAOĞLAN’S POEMS IN THE WIEW OF MODERN HUMOR THEORIES

Author : Baki Bora HANÇA
Number of pages : 109-119

Abstract

Âşıklık geleneği yüzyıllar boyunca Türk kültürünün sürekliliği açısından değeri tartışılamayacak yapı taşlarından biridir. Âşıklar söyledikleri şiirler vasıtasıyla toplumun yaşam biçimini, inançlarını, çevreyle ilişkilerini yansıtmışlardır. Karacaoğlan sözlü geleneğe dayalı olmasına rağmen çok sayıda şiiriyle günümüzde hala şöhretini koruyan önemli âşıklarımızdan biridir. Çağdaşlarını ve sonrasında gelen pek çok ozanı etkisinde bırakması nedeniyle geniş bir coğrafyada tanınmış, böylece Karacaoğlan geleneği olarak bahsedebileceğimiz bir gelenek oluşmuştur. Bu gelenek Karacaoğlan mahlasının başka şairler tarafından da kullanılmasına yol açmıştır. Hatta kimi zaman ‘Karacaoğlan söylemek’ deyimi ile ‘şiir söylemek’ sözü aynı anlamda kullanılmıştır. Karacaoğlan pek çok çalışmada çeşitli özellikleriyle ele alınmıştır. Bu çalışmalarda özellikle aşk, sevgili, tabiat gibi onun şiirlerinde ilk anda göze çarpan temalar üzerine yoğunlaşılmıştır. Ancak şiirlerinde o amaçla olmasa dahi hissedilen mizahi yön genellikle göz ardı edilmiştir. Oysa Karacaoğlan şiirlerinin önemli bir kısmında okuyucu/dinleyicinin en azından tebessüm etmesine yol açan sözler ve yapısal özellikler bulunmaktadır. Söz konusu özellikleri daha iyi ortaya koyabilmek için modern mizah teorilerine başvurmak gerekmektedir. Çalışmamızda Karacaoğlan’ın şiirleri ihmal edilen bu nokta üzerinden incelenmiştir. Bu amaçla Karacaoğlan’ın şiirleri modern mizah teorilerinden üstünlük kuramı, psikanalitik kuram ve uyumsuzluk kuramı açısından değerlendirilmiştir. Söz konusu değerlendirmeyi yapabilmek için öncelikle âşıklık geleneği üzerinden Karacaoğlan’ın hayatıyla ilgili bilgi verilmiş, sonrasında şiirlerle bağlantılı modern mizah teorileri açıklanmış ve bu teorileri içeren şiirler hakkındaki tespitler ortaya konulmuştur.

Keywords

Karacaoğlan Geleneği, Âşıklık Geleneği, Mizah, Modern Mizah Teorileri, Halk Şiiri

Read: 1,420

Download: 573