PİRİMKUL KADİROV’UN SOSYAL (TEZLİ) ROMANLARINDA TEMA

Author:

Number of pages: 389-402
Year-Number: 2015- 40

Abstract

Çağdaş Özbek Edebiyatının önde gelen yazarları arasında yer alan Pirimkul Kadirov, yazarlığa hikâye ile başlar. Daha sonraki dönemlerde romanlarıyla ün kazanır. Altı roman kaleme alan Kadirov’un Üç Kök (1958), Kara Gözler (1966) ve Elmas Kemer (1976) adlı romanları sosyal konuludur. Üç Kök romanında, üniversitelerde yaşanan sorunlar ve kişilerin makamlarını çıkarları uğruna kullanması, Kara Gözler romanında, kolhoz ve sovhoz sisteminin halka olumsuz etkileri, Elmas Kemer romanında ise kentleşmenin çevreye verdiği zararlar üzerinde durur. Yaşadığı dönemin sosyo-kültürel sorunlarını iyi analiz eden Kadirov, anlatmak istediklerini romanlarına yansıtır. Uzun yıllar Sovyet rejimi baskısı altında kalan Özbek toplumunun geçmişinden kopmasına engel olabilmek için özellikle tarih ve tarih bilinci temaları üzerine yoğunlaşır. Yine Sovyet hükümetinin politikaları neticesinde romanlarının arka planında komünizm ve Leninizm temasından söz etmek mümkündür. Üç sosyal romanda da kullanılan aşk teması ise daha geri planda kalmakla beraber kadın erkek ilişkilerini anlatmak amacıyla kullanılır.

Keywords

Abstract

Pirimkul Kadirov who is one of the leading authors of modern Uzbek literature, started authorship with stories. In following periods he became famous with his novels. The Üç Kök (1958), Kara Gözler (1966) and Elmas Kemer (1976) novels of Kadirov who wrote 6 novels have social subjects. In Üç Kök novel the problems faced in universities and people using their authority for their benefits, in Kara Gözler novel, the negative effects of kolhoz and sovhoz system on community and in Elmas Kemer the harm given to environment by urbanization are emphasized. Kadirov who well analyzed the socio-cultural problems of his period reflected what he wanted to explain to his novels. He focused especially on history and history consciousness themes in order to prevent Uzbek community, which stayed under Soviet regime pressure for long years, to split from its past. Again it is possible to mention about communism and Leninism in background of his novels as a result of Soviet government policies. Although love theme which was used in all three novels stayed in the background, it is used to explain women-men relations.

Keywords