ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÜSTBİLİŞSEL OKUMA STRATEJİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Author:

Number of pages: 533-546
Year-Number: 2016- 49

Abstract

Günümüzde okuma yapılırken okumanın amacının belirlenmesi, okunan bir metnin önemli kısımlarının belirginleştirilmesi, anlamanın gerçekleşip gerçekleşmediğinin kontrol edilmesi gibi stratejilerin kullanılması gerekmektedir. Bu da, üstbilişsel okuma stratejilerini karşımıza çıkarmaktadır. Araştırmanın temel amacı öğretmen adaylarının üstbilişsel okuma stratejilerini çeşitli değişkenler açısından incelemektir. Araştırma betimsel bir çalışma olup tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini, bir devlet üniversitesinde eğitim fakültesinde öğrenim gören öğretmen adayları oluşturmaktadır. Örneklemini ise Sınıf Öğretmenliği, Sosyal Bilgiler Öğretmenliği, Türkçe Öğretmenliği, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği, Okul Öncesi Öğretmenliği, Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Öğretmenliği, Fen Bilimleri Öğretmenliği ve İngilizce Öğretmenliği bölümlerinin birinci ve dördüncü sınıflarında öğrenim gören 633 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Verilerin toplanmasında Çöğmen (2008) tarafından Türkçeye uyarlanan Üstbilişsel Okuma Stratejileri Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistik ve dağılım normalliği sağlanamadığından nonparametrik analizler kullanılmıştır. İkili grupların karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi, ikiden fazla grubun karşılaştırılmasında Kruskal-Wallis testinden yaralanılmıştır. Öğretmen adayları üstbilişsel okuma stratejilerini sık sık kullanırım düzeyinde görüş belirtmişlerdir. Öğretmen adaylarının üstbilişsel okuma stratejileri ile cinsiyetleri, okunulan kitap türleri, kitap okuma sıklıkları ile evlerinde kitaplık bulunma durumları arasında anlamlı bir farklılık bulunurken; öğrenim gördükleri bölümler, sınıf düzeyleri ve üniversiteye giriş puan türü arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Araştırma sonucunda; öğretmen adaylarının üstbilişsel okumaları ile ilgili nitel araştırma modeli kullanılarak derinlemesine araştırmaların yapılması alanyazına katkı sağlayacaktır, üstbilişsel okuma ölçeği ile farklı ölçekler kullanılarak ilişkisel tarama çalışmaları yapılabilir gibi öneriler geliştirilmiştir.

Keywords

Abstract

While performing a reading in today’s world, certain strategies should be used like; it should be determined the objetive of reading, the important sections of the text should be highlightened, it should be controlled whether the meaning is fulfilled or not. And this brings us the metacognitive reading strategies. The main objective of the research is to investigate metacognitive reading strategies of teachers in terms of several variables. The research is a descriptive study and has a scanning model. The universe of the study is composed of teacher candidates that study at educational faculty of a state university. Totally 633 teacher candidates that study at the first degree and fourth degree of the departments of Classroom Teaching, Social Sciences Teaching, Turkish Language Teaching, Teaching of Computer and Instructional Technology, Preschool Education, Psychological Counseling and Guidance Teaching, Science Teaching, English Language Teaching form the exemplary of the study. The Metacognitive Reading Strategies Scale that is adapted to Turkish has been used by Çöğmen (2008) in gathering data. Non-parametric analyses have been used due to the fact that the descriptive statistics and distribution normality could not be ensured in analysis of data. Mann Whitney U test has been used in comparing the binary groups, while Kruskal-Wallis test has been utilized in comparing the groups more than two. Teacher candidates have expressed their opinions that “I often use metacognitive reading strategies”. Whereas there has been detected a significant difference among metacognitive reading strategies and their sex, types of books that are read, frequency of book reading and keeping books at home, there has been found no significant difference among the departments they study in, their class levels and score type for university entrance. As a result of the study, making profound researches by using qualitative research model regarding metacognitive readings by teacher candidates will contribute to literature. Some suggestions like relational screaning could be done studies are developed by using different measurements of metacognitive reading scale.

Keywords