DİSİPLİNLER ARASI BİR DENEME: HALK ŞİİRİNDEN TARİHİ BİR OLAYA BAKMAK

Author:

Number of pages: 547-556
Year-Number: 2016- 49

Abstract

Halk şiiri Türk halk edebiyatı içinde önemli yere sahip olan alanlardan bir tanesidir. Bu alan çeşitli dönemler içinde kendisini göstermiştir ve bu dönemlerin özelliklerine göre isimler almıştır. Halk şiiri anonim dönemden günümüze kadar gelen geniş bir yelpazede insanların her türlü duygu, düşünce ve hareketinin tercümanı olarak gelişmiştir. Bu yönüyle sanat kaygısı gütsün gütmesin insanların başından geçen olayların anlaşılmasında ve farklı bakış açısı sağlaması nedeniyle dikkate değer bir alandır. Şiirlerde aşk, ayrılık, hüzün, kahramanlık, isyan gibi birçok konu işlenmiş ve şiirler de bu içeriklere göre çeşitli isimler almışlardır. Özellikle konu bakımından kahramanlıkları anlatması ve tarihi olaylardan esinlenmesi yönüyle destan türü önemli bir yapı olarak hem anonim dönem Türk edebiyatında hem de âşık edebiyatında karşımıza çıkar. Özellikle tarihi olayları başka bir gözle görmesi nedeniyle de duyguları yansıtmaktan öte geçerek tarihi okumak için de farklı bir kaynak oluştururlar. İşte bu yazıda da tarihi vaka anlatan bir destandan yola çıkılarak tarih bilimiyle birlikte hem edebiyatın hem de tarihin ortak şekilde nasıl işleyebildiği gösterilmeye çalışılacaktır. Bu sayede de tarihin sadece tarihi metinlerden değil edebi metinlerden de bir şekilde okunabileceği örneklenmiş olacaktır. Burada örnek olarak seçilen metin Ispartalı Seyrani’nin “Vak’a-i Hayriye Destanı”dır. Bu şiirin içeriği ile tarih kitaplarında geçen resmi tarih arasında bir karşılaştırma yapılarak tarihi olayların halk şiirinde yansımaları gösterilecektir. Bu çalışma içerik olarak disiplinler arası bir çalışma olarak değerlendirilebilir.

Keywords

Abstract

Folk poetry is one of the areas which have an important place in Turkish folk literature. This area has shown itself in various periods and were named according to the characteristics of this period. Folk poetry from a wide range of people today without feeling any sort of anonymous period, was developed as an interpreter of thought and action. This aspect of the event at the beginning of the understanding of the people to pursue artistic concerns and are pursuing remarkable because it provides a different perspective of the area. Poetry in love, separation, sadness, heroism, treated topics such as rebellion and poetry have also taken various names depending on the content. Inspired by the epic genre aspect of telling heroic and historic event, especially in terms of structure as an important issue we face in both minstrel and anonymously period Turkish literature. Especially historical events form a different source to read through the history of other than to reflect emotions because seeing differently. This article derived from a epic poem describing the case history of science and literature with history and history will also try to show how they can handle the common way. In this way, the history of literary texts not only in the history of the text can be read in a way that will be sampled. Examples of selected text “Vak’a-i Hayriye Destanı” from Ispartalı Seyrani. This poem's content in the history books with the last official made a comparison between the historical events will be displayed in folk poetry of images. This study evaluated in an interdisciplinary context.

Keywords