CAHİT ZARİFOĞLU’NUN “SAVAŞ RİTİMLERİ” ROMANININ SÖYLEM ÇÖZÜMLEMESİ METODUYLA İNCELEME DENEMESİ
THE INVESTIGATION OF CAHIT ZARIFOĞLU’S NOVEL CALLED “SAVAS RITIMLERI” BY DISCOURSE ANALYSIS METHOD

Author : Ahmet USLU
Number of pages : 403-417

Abstract

Günümüzde birçok alanda olduğu gibi sosyal bilimler alanında da disiplinlerarası çalışmalar hız kazanmaktadır. Bu çalışmamızda özellikle Sosyoloji ve İletişim alanlarında kullanılan söylem analizi metodunu kullanarak Cahit Zarifoğlu’nun Savaş Ritimleri adlı romanını inceledik. Yazar, sosyal meselelere kendi penceresinden bakar. Yazar, bakış açısını, bir anlamda ideolojisini bazı araçlar kullanarak eserine yansıtır. Tarihî ve siyasî olayların işlendiği eserlerde bu durum daha sık karşımıza çıkmaktadır. Zarifoğlu, özellikle 1980’li yıllarda İslam coğrafyasının sorunları ile ilgilenir. Özellikle ilgisini Afganistan’ın SSCB tarafından işgaline yoğunlaştırır. Afgan mücahitlerinin kurtuluş mücadelesini anlatırken kendi bakış açısı ve ideolojisi ile bir söylem oluşturur. Gerçek olaylardan yola çıkılarak oluşturulan romanın kurmaca dünyasında yazar, alttan alta oluşturduğu söylemini okuyucuya hissettirir. Bu çalışmada Zarifoğlu’nun romanda oluşturduğu söylem, bu alandaki çalışmaları ile bilinen Gee’nin söylem analizi metoduyla çözümlenmeye çalışılmıştır. Bu metoda göre yazarın romandaki söylemi üç başlık altında incelenmiştir. Biçim analizi, anlam analizi ve dil analizi olarak ayırdığımız bu başlıklar altında eser yirmi yedi alt başlıkta incelenmiştir. Biçim analizinde yazarın söylemini oluştururken kullandığı araçlar ortaya konulmuş ve romanın kurgusal yapısı ile ilişkilendirilmiştir. Anlam analizinde ise, söylemi oluşturan anlamsal bağlar, kurguyu oluşturan yapısal unsurlar dikkate alınarak açıklanmıştır. Dil analizinde ise söylemi oluştururken yazarın özellikle yoğunlaştığı kelimeler ve yazarın bilinçli olarak tercih ettiği yapılar ortaya konmuştur. Çalışma, söylem analizi metodunun edebî eserlerin tahlilinde ve okur tarafından daha iyi anlaşılmasında etkili bir yol olduğunu gösterme amacını taşımaktadır.

Keywords

Cahit Zarifoğlu, “Savaş Ritimleri”, Söylem, Söylem Çözümlemesi, Roman Tahlili, Tarihî Roman

Read: 722

Download: 228