ŞARKICI FORMANTI: BİR ZORUNLULUK MU YOKSA TERCİH Mİ?

Author:

Number of pages: 273-296
Year-Number: 2016- 50

Abstract

Şarkıcı formantına (SF) ilişkin literatür, SF'nın işlevini, orkestra üzerinden duyulabilirlik konusunda şarkıcıya sunduğu olanak üzerinden tanımlar. Bu iddia ile bağlantılı olarak geliştirilen ikinci iddia ise duyulabilirlik konusunda şarkıcının kazandığı olanağı, insanın sahip olduğu kulak kanalı ile laringial kavitenin boyutları arasında fizyo-akustik açıdan güçlü bir ilişki olduğu varsayımıyla açıklamaya çalışır. Müziğin sosyokültürel, tarihsel bağlamı açısından ise, şarkıcı formantıyla ilgili henüz üzerinde tartışılma yürütülmeyen pek çok sorunun mevcut olduğu görülür. Bu çerçevede, opera şarkıcılarının 19. yüzyıl başlarında şarkıcılık tekniklerinin önemli bir bileşeni olarak kullanmaya başladıkları SF fenomeninin, gerçekten şarkıcının kalabalık ve gür sesli bir orkestra ile ilişkisi açısından geliştirilebilecek tek veya en iyi alternatifi mi temsil ettiği hususu önem arz eder. Bu çözüm tipinin başka alternatiflere rağmen farklı nedenlerden ötürü tercih edilip edilmediği sorusu halen cevap beklemektedir. Çalışmamızda, SF'nın orkestra boşluğu ve insan kulağının fiziksel yapısıyla iddia edilen ilişkisinin ne derecede belirleyici bir faktör olduğu ve başka alternatiflerin mevcut olup olmadığı konusu, çeşitli değişkenler açısından tanımlanmaya çalışılmıştır. Yapılan değerlendirmede, her ne kadar gür bir orkestra eşliğinde icrada bulunan şarkıcının kendisini duyurabilmesi için gerekli fonksiyona sahipse de, SF'nın üretimini sağlayan teknik stratejilerin opera şarkıcılarınca kullanılmasını sadece duyulabilirlik hususu ile açıklamanın yeterli olmayacağı sonucuna ulaşılmıştır.

Keywords

Abstract

In literature the function of singer’s formant has been described on its contribution to singer to be hearable on accompanied orchestra. In another suggestion that also has a strong relation to mentioned explanation, this function was explained by claimed physio-acoustical relation between outer ear canal and laryngeal cavity. But, it is seen that, there are many of question that were not answered by now, in relation to socio-cultural and historical background of singer’s formant. In this context, whether SF was the only one or the best option that can be functioned in the case of loud orchestral accompaniment is one of the most important matters. To answer the questions that whether it was the a preference decided by another reasons related to musical parameters of opera art shaped by its historical background or not, and whether this preference was made in spite of another option or options, is an important task in musicological domain. In this study singer’s formant was scrutinized in these relations. It was concluded that, to explain only with its acoustical and physiological aspects will be not enough to complete understanding of singer’s formant.

Keywords