ARAP ŞİİRİNDE BALKANLARA MERSİYE: ENDÜLÜS’ÜN KARDEŞİ EDİRNE’NİN DÜŞÜŞÜ
ELEGY TO THE BALKANS IN THE ARAB POETRY: FALL OF EDIRNE, SISTER OF ANDALUCIA

Author : İhsan DOĞRU
Number of pages : 497-504

Abstract

Arapların Endülüs’ü kaybetmesi Arapları nasıl derin ıstırap içine gark ediyorsa ‘‘Osmanlıların Endülüs’ü’’ olarak nitelendirilebilen Balkanların düşüşü de Türkleri aynı ıstırap deryasına gark etmektedir. İki büyük devletten biri Avrupa’nın güney batısında diğeri doğusunda yaklaşık yedi asırlık bir hükümranlıktan sonra kabuğuna çekilmiş, atalarının şerefle girdiği fetih kapısından başları öne düşmüş halde geri çıkmışlardır. Balkan yarımadasında yer alan Edirne Osmanlı’ya İstanbul’un fethine kadar bir süre başkentlik yapmış önemli bir şehirdir. 1912 yılında Bulgarların Edirne’ye saldırısı üzerine hüzünlenen Mısırlı şair Ahmet Şevki kentin düşüşüne ağıt yakar. Birçok hikmet barındıran bu şiiri geçen asırda Balkanlara dair yazılan mersiyelerin en uzunu ve en önemlisidir. Yüz beş beyitlik mersiyesini şair bu kentin düşüşüne dair üzüntüsüne tahsis eder. Savaşın ahvaline, din alet edilerek İsa adına Bulgarlar tarafından yapılan barbarca katliama değinir; çoluk çocuk, genç yaşlı, kadın erkek, kundaktaki bebeğe varıncaya kadar insanların ayırım yapılmadan nasıl hunharca katledildiklerini tasvir eder. Eskiden komşu olan Bulgarların evler arasında Türk komşularını nasıl koyun gibi boğazladıklarını, onların kendilerine yurt edindikleri toprakları terk ederken nasıl gözyaşı dökerek ayrıldıklarını esefle anlatır. İstanbul’da hiziplere ayrılıp birbiriyle kavgaya tutuşmuş insanları birliğe, mücadeleye davet eder. Zamanın atalarla övünme zamanı olmadığını, kılıcın koruyamayacağı şeyi kitap ve kalemin koruyamayacağını dile getirir. Edirne’yi savunan Şükrü Paşayı metheder. Beş aylık savunmanın her gününün bir yıl kadar uzun geçtiğini ifade eder. Bu çalışmamızda Ahmet Şevki’nin ‘‘Ey Endülüs’ün kız kardeşi’’ hitabıyla başladığı şiirini şehirlere mersiye babında ele alarak eski İmparatorluk başkentinin düşüşünün şairin duygu dünyasında bıraktığı izleri göstermeye çalışacağız.

Keywords

Edirne’nin Düşüşü, Ahmet Şevki, Osmanlıların Endülüs’ü, Endülüs’ün Kardeşi

Read: 717

Download: 217