KENTSEL KORUMADA MÜZELERİN ROLÜ ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA: MARDİN MÜZESİ ÖRNEĞİ

Author:

Number of pages: 343-358
Year-Number: 2017- 59

Abstract

Müzelerin tarihsel gelişim süreçlerine bakıldığında sahip oldukları bilgiden dolayı dönemin toplumsal yaşam pratiklerini, ekonomik, politik koşullarını ve sosyo-kültürel anlayışın belirmesinde etkin role sahip oldukları izlenebilmektedir. Birer eğitim kurumu misyonuna sahip müzeler, aynı zamanda kent kimliğini ve belleğini koruma bilincini geliştirmeye yönelik toplumla organik bir bağ kurma amacıyla çalışmaları da bir zorunluluktur. Giderek yok olma sürecine giren ve karmaşıklaşan tarihi kent toplumlarında organik bağ gerekliliği ve zorunluluğu daha da hissedilir olmaya başlamıştır. Özellikle ICOM’un alt komitelerinden olan “Kent Müzeleri Koleksiyon ve Aktiviteleri Uluslararası Komitesi ICOM- CAMOC” ( International Council of Museums of Cities) tarafından kent müzeleri “kentin geçmişi, bugünü ve geleceğini yansıtan, kent kimliğinin güçlendirilmesini ve planlı bir şekilde gelişmesini amaçlayan bir müze modeli” olarak tanımlar. Tanımdan da anlaşılacağı gibi özellikle kent müzeleri, kentin en önemli aktörlerinin (kentlinin) kentsel yaşama yönelik katılımcı süreçlerinin güçlendirilmesi ve kenti korumaya dair tarihsel sürekliliğinin devam ettirilmesi açısından kurumsal bir dinamiktir. Bu çerçevede çalışmamızda, Mardin Müzesi’nin kentin geçmişini yansıtmanın ötesinde geleceğe yönelik projeksiyonlarda nasıl bir rol oynadığı somut verilerle ortaya konulacaktır. Mardin Müzesi’nin kentsel planlama ve kent kimliğini oluşturan tarihi bileşenlerin yeniden üretim-dönüşüm projeleri ile tarihi kentsel alanda koruma bilincine ve tarihi kent kimliğine sahip çıkma bağlamında gerçekleştirilen çalışmaları irdelenecektir. Çalışmada öncelikle Mardin Müzesinin tarihçesine değinilerek tarihsel alt yapısı ortaya konulacaktır. İkinci bölümde ise Mardin Müzesi’nin gerçekleştirdiği çalışmaları ve ileriki dönem projeleri hakkında bilgiler verilecektir. Sonuç bölümünde söz konusu proje ve çalışmaların çıktıları üzerine eleştirel bir yöntemle değerlendirme yapılacaktır. Ayrıca kentsel mekanların korunmasına yönelik faaliyetler bağlamında çeşitli öneriler de sunulacaktır. Bu çalışma ile tarihi kimliğe sahip kentlerde müzelerin etkin rollerine vurgu yaparak işlevsel bir farkındalık yaratmak amaçlanmaktadır. Mardin Müzesi’nin kentsel sit alanında gerçekleştirdiği çalışmaları sunarak koruma ve kenti meydana getiren tarihi bileşenlerin yaşatılması açısından Türkiye’de benzer uygulamalara örnek teşkil edeceği düşünülmektedir.

Keywords

Abstract

Looking at the historical development of museums, it can be observed that due to the data they obtain, they have an effective role in defining social life practices of the term and economic, political conditions and socio-cultural understanding. Museum with an educational institution's mission, at the same time it is an obligation work so as to make up an organic tie with the society to improve urban identity and memory, and awareness of protection. In the complex historical urban societies that are about to disappear it is becoming more and more noticeable that organic ties are necessary and obligatory. Urban museums are defined especially by International Committee of Collection of City Museums and Activities which is a sub-committee of ICOM as “a museum model that aims to improve and strenghten the city identity in a planned way which reflects the past, present and future of the city ”. As it can also be understood from the definition, especially city museums are dynamic institutions in terms of strenghtening the participation process of important actors (citizens) and in order to keep historical continuity going on. In this framework in our study, it will be made clear with cocrete data how Mardin Museum plays a role in projections related to future besides reflecting the past of the city. Studies done in the sense of protecting the historical urban identity with the reproduction-retransformation projects of incredients that make up of the urban planning and urban identity of Mardin Museum with an awareness to protect historical urcan area and urban identity will be discussed. In this study, first of all the history of Mardin Museum’s background will be given .In second part, some information about the studies that Mardin Museum has completed and its future projects will be mentioned. In the conclusion of study the assessment of the mentioned projects and studies will be with a critical method. Furthermore, several recommendations will be presented for the protection of urban spaces. In this study it is aimed to create a functional awareness of the role of museums in cities that have a historical identity. It is thought that by presenting the studies which Mardin Museum carried out in the urban conservation area, it will set an example for similar applications in Turkey in terms of keeping the historical incredients that make up of the city alive.

Keywords