YÖRÜK GÖÇLERİNDE DEVE
CAMELS IN YURUK MIGRATIONS

Author : Ayşegül KOYUNCU OKCA -- Mustafa GENÇ
Number of pages : 225-236

Abstract

Anadolu’daki göç ve iskân tarihi incelendiğinde Türk kültürünün oluşmasında çok önemli görevleri yerine getiren Yörüklerin yaşamını etkileyen en önemli unsurların arasında coğrafi şartlar, yüzey koşulları ve hayvan yetiştiriciliği olduğu fark edilmektedir. Küçükbaş hayvan yetiştiriciliği ile geçimlerini sağlayan Yörükler hayvanlarına daha verimli otlaklar bulmak amacı ile yaylak ve kışlak arasında bir yaşam sürerler. Bu yüzden Yörüklerin asıl üretim yerleri olan yaylalara göç etmek ve göç esnasında yaşananlar Yörükler için özeldir. Yörük göçlerinin vazgeçilmezi olan develer aslında Yörük kimliği açısından büyük önem taşımaktadır. Yörük yaşamında taşımacılık, beslenme gibi etkinliklerin temel aracı olarak kabul gören deve ve buna bağlı olarak gelişen devecilik kültürü günümüzde çeşitli sebeplerden dolayı farklılaşmıştır. Yörüklerin, iskâna zorlanmaları ve motorlu taşıtların taşımacılıkta yaygınlık kazanması ile birlikte deve sayısı azalmıştır. Sürdürdükleri yaşam içerisinde güçlü ve dayanıklı olmak zorunda olan Yörükler ile güçlü ve dayanıklı bir hayvan olan deve arasında birebir özdeşleşme bulunmaktadır. Bu özdeşleşme zaman içinde develerin özel olarak yetiştirilmesi, deveye dair sözlü gelenek ürünlerinin oluşması, yaygınlaşması ve deve sahibi olmanın bir prestij haline gelmesi gibi sonuçları ortaya çıkarmıştır. Bu çalışmanın amacı gün geçtikçe sayıları azalan Yörüklerin yaşantısında ve göç olayının merkezinde bulunan deve üzerinde durularak geleneksel Yörük yaşamındaki yeri ve önemine dikkat çekmektir. Yörük yaşamının gelecek kuşaklara aktarılabilmesi için Yörük göçlerindeki deve ve özelliklerinin belgelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca göç sırasındaki uygulamaların değişimi ve bu değişimlerin nedenleri üzerinde de durulmuştur. Çalışmanın gerçekleşmesi için gerekli bilgi ve bulgulara ulaşmak için günümüzde Yörüklerin en fazla bulunduğu Mersin, Karaman, Konya, Muğla, Aydın, Antalya, Bursa, Denizli ve İzmir yörelerinde yaşayan Yörükler ile çeşitli tarihlerde görüşmeler yapılmıştır. Yöntem anlayışımız ışığında gerekli araçlar olan gözlem, söyleşi ve yerinde inceleme tekniklerinden faydalanılmıştır. Belgeleme işleminin gerçekleşmesi için çekilen fotoğraflar metin kısmını destekleyecek şekilde yerleştirilmiştir.

Keywords

Kültür, Yörük, Yayla, Göç, Deve

Read: 1,260

Download: 374