KUR’ÂN’DA ARINMA (TEZKİYE) YÖNTEMİYLE NEFSİN EĞİTİMİ
THE EDUCATION OF THE SELF WITH THE METHOD OF SELF-PURIFICATION IN THE QURAN

Author : HAMZA AKTAŞ
Number of pages : 173-187

Abstract

İnsanın yaratılışı gereği iki farklı özelliği bulunmaktadır. İnsanın kendisini hep iyiliğe, güzel davranışlara yönelten bir yönü varken, kötü ve olumsuz davranışlara sevk eden bir yönü de söz konusudur. Her türlü iyiliği ön plana alıp insanları doğruya ulaştırmaya çalışan takva iken, kötülüğü emreden ve insanın azgınlık derecesinde bütün heva ve arzularını karşılamaya çalışan da nefistir. İnsandaki kötü özellik ve olumsuz davranışların en aza indirilebilmesi için insanların bir eğitime tabi tutulması gerekmektedir. Bu doğrultuda nefsin hem eğitilmesine hem de tezkiye yöntemi ile temizlenmesi ve arınmasına ihtiyaç vardır. Bu ihtiyacı karşılamak üzere Kur’ân, nefsin eğitilmesi ve tezkiye edilmesi konusunda belli bir düzen ve sistem ortaya koyarak insanları eğitime tabi tuttuğu ve onlara bu konuda kılavuzluk etmekte olduğu çalışmada anlaşılmıştır. Çalışmada bu yönler dikkate alınarak tezkiye yöntemi ile nefsin Kur’ân’da nasıl eğitime tabi tutulduğu ortaya çıkarılmaya çalışılmıştır. Bu çerçevede tezkiyenin kavramsal çerçevesi çizildikten sonra Kur’ân’da ve Tasavvuf psikolojisinde tezkiyenin nasıl gerçekleştiği ifade edilmiştir. Daha sonra nefsin hem literatürde hem de Kur’ân’daki açılımları dile getirilmiştir. Nihâyetinde Kur’ân’da tezkiye yöntemiyle nefsin eğitilme sistemi ortaya koyulmuştur. Bu sistemin üç boyutta geliştiği görülmüştür. Bu üç boyuttan birincisi, Peygamberler vasıtasıyla kitap ve hikmetle tezkiyedir. İkincisi, tüm yönleriyle birlikte ibadetlerle tezkiye ve üçüncüsü ise dua yoluyla nefsin tezkiyesi gerçekleştirildiği anlaşılmaktadır.

Keywords

Tezkiye, Kur'an'da Tezkiye, Nefis, Nefis Tezkiyesi, Nefis Eğitimi

Read: 1,318

Download: 486