HÜCRE BÖLÜNMESİ VE KALITIM ÜNİTESİNDE YER ALAN SOYUT KAVRAMLARIN METAFORLAR YOLUYLA İNCELENMESİ
UNDERSTANDING OF ABSTRACT CONCEPTIONS IN THE UNIT OF CELL DIVISION AND HEREDITY THROUGH CONCEPTUAL METAPHORS

Author : Hatice Gülmez GÜNGÖRMEZ -- Abuzer AKGÜN - Ümit DURUK - Ceylan DOĞAN
Number of pages : 89-102

Abstract

Bu çalışmanın amacı ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin hücre bölünmesi ve kalıtım ünitesinde ele alınan bazı kavramlara yönelik sahip oldukları metaforik algıların incelenmesidir. Olgu bilim desenine uygun bir şekilde yürütülen çalışmanın örneklem grubunu 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Adıyaman İlinde yer alan bir devletokulunda öğrenim görmekte olan 20 öğrenci oluşturmuştur. Çalışmada öğrencilere “Kromozom, gen, fenotip, parça değişimi ve mitoz……gibidir; çünkü……” cümle kalıbı bu 5 farklı kavrama uyarlanarak soru olarak yöneltilmiş ve öğrencilerden boşlukları doldurmaları istenmiştir. Çalışma sonucunda elde edilen veriler betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Verilerin analizi sonucunda öğrencilerin bu ünite dahilinde ele alınan 5 farklı kavrama ilişkin toplamda 51 tane farklı metafor oluşturdukları sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bu metaforlar “Canlı, Özellik/Düşünce/Soyut Kavramlar, Araç/Nesne ve Süreç/Eylem” olmak üzere 4 farklı kavramsal kategori altında toplanmıştır.Ayrıca en fazla metafor 36 tane olmak üzere özellik/düşünce/soyut kavramlar kategorisinde üretilmiştir ve aynı şekilde en fazla parça değişimi kavramı ile ilgili ‘takas (9)’ metaforudur. Öğrencilerin büyük çoğunluğunun DNA, kromozom ve gen kavramlarının büyüklük sıralamasında bir yanılgıya sahip oldukları görülmüştür.Çalışma sonuçlarına göre, öğrencilerin soyut, karmaşık veya kuramsal bir olguyu anlamada ve özellikle açıklamadaki yetersizliklerini giderebilmek amacıyla metaforik düşünmeyi geliştirici etkinliklerin fen bilimleri dersinde kullanılması önerilebilir.

Keywords

Fen Eğitimi, Hücre Bölünmesi, Kalıtım, Kavramsal Metaforlar

Read: 1,291

Download: 463