TÜRK DEVLETLERİ SAĞLIK SİSTEMLERİNİN VE HARCAMALARININ KARŞILAŞTIRILARAK DEĞERLENDİRİLMESİ
COMPARISON OF HEALTH SYSTEMS AND EXPENDITURES OF TURKISH STATES

Author : Özgür YEŞİLYURT -- Mehmet ŞENER - Fuad SALAMOV
Number of pages : 511-523

Abstract

Günümüzde Türk devletleri jeopolitik konumu ve sahip oldukları doğal kaynaklar bakımından dünyada önemli bir yere sahiptir. Bu bağlamda ele alınan Türk devletlerinin sağlık sistemlerinin karşılaştırılması ve sağlık harcamalarının incelenmesi de önem taşımaktadır. Sağlık hizmetleri finansmanı ülkelerin gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH) içerisinde önemli bir paya sahiptir. Sağlık hizmetlerine yapılacak olan harcamanın ne kadar olması gerektiği, diğer harcamalarla nasıl dengeleneceği günümüzde tartışılan bir konudur. Ülkelerin GSYH’den sağlık harcamalarına ayrılan pay ülkenin ekonomisine, yönetim biçimine ve nüfusuna göre değişmektedir. Ayrıca ülkedeki hastanelerde kullanılan yatak sayısı ve kalifiye sağlık personeli sayısı ile sağlık harcamaları arasında doğrusal bir ilişki vardır. Türkiye’de sağlık sigortacılığı konusu araştırmaya konu olan diğer devletlere nispetten daha ileri düzeydedir. Sovyetler Birliği döneminde sağlık harcamaları devlet tarafından yapıldığı için Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra bağımsızlığını elde etmiş devletlerde (Azerbaycan, Özbekistan, Türkmenistan, Kazakistan ve Kırgızistan) sağlık sigortası uygulaması bulunmamaktadır. Ekonomik durumdan dolayı kalifiye sağlık çalışanları kamu hastanelerinde çalışmak yerine özel sektör hastanelerinde çalışmayı tercih etmektedir. Kamu ve özel sağlık sigortacılığı gelişmediği için bu ülkelerde sağlık harcamalarının büyük bölümünü cepten harcamalar oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı; Türk devletlerinin sağlık harcamalarının karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Araştırmada 2010 yılı fiyatları ile 2013 ve 2014 yıllarında ülkelerin genel makroekonomik göstergeler dikkate alınarak yorumlamalar yapılmıştır. Çalışma sonucunda; nüfus, GSYH, kişi başına gayrisafi hasıla, toplam sağlık harcamaları ve kişi başına toplam sağlık harcamalarında en yüksek rakamlara sahip olan ülke Türkiye, toplam sağlık harcamasının GSYH içerisindeki payına göre ise Kırgızistan olduğu görülmüştür. Bunlara ek olarak; nüfus ve toplam sağlık harcamalarının GSYH içerisindeki payına göre en düşük olan ülke Türkmenistan, diğer makroekonomik göstergelerde en düşük olan ülke Kırgızistan olmuştur.

Keywords

Türk Devletleri, Sağlık Sistemleri, Sağlık Harcamaları, GSYH

Read: 879

Download: 271