YUSUF AKÇURA’NIN “ÜÇ TARZ-I SİYASET” ADLI ESERİNİN TÜRK SİYASAL HAYATINA YANSIMALARI:MİLLİYETÇİ HAREKET PARTİSİ ÖRNEĞİ
REFLECTIONS OF YUSUF AKÇURA'S “ÜÇ TARZ-I SİYASET (THREE GENRES OF POLITICS” ON THE TURKISH POLITICAL LIFE: THE NATIONALIST ACTION PARTY CASE

Author : Gökhan EŞEL
Number of pages : 421-435

Abstract

Yusuf Akçura, “Üç Tarz-ı Siyaset” isimli ünlü eserini Kazan’da yazmasına rağmen, Sovyet idaresinden çekindiği için, 1904 yılında Kahire’de çıkan Türk Gazetesi’nde yayımladı. Akçura’nın makalesinde üzerinde durduğu üç temel husus şunlar olmuştur: 1- Bir Osmanlı ulusu meydana getirmek yani “Osmanlıcılık”. 2- İslamcılığa dayanan bir devlet yapısı kurmak yani “İslamcılık”. 3- Türk siyasal ulusçuluğu meydana getirmek yani “Türkçülük”. Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük görüşlerinin karşılıklı olarak mukayesesini ilk defa Yusuf Akçura yaparken; Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük fikirlerini tahlil ediyor ve sonuçta en uygun siyaset tarzının “Türkçülük” olduğu vurguluyordu. Eski Hristiyan tebaa ile yaşanan 1912 Balkan Harbi neticesinde Osmanlıcılık, I. Dünya Savaşı’nda Osmanlı Sultanının Halife sıfatıyla ‘cihad’ ilanına rağmen ortaya çıkan Arap isyanlar ile de İslamcılık fiiliyatta anlamlarını yitirmiş idi. “Türkçülük” ise neredeyse tek alternatif gibi kaldı. İttihâd ve Terakki’yi ve müteakiben Atatürk’ün de benimsediği bu fikir akımı doğrultusunda; Atatürk’ün ‘Millet’ tanımı da Yusuf Akçura’nın tanımı ile uyuşmakta idi. Nitekim, Atatürk: “Millet, dil, kültür ve mefkûre birliği ile birbirine bağlı vatandaşların teşkil ettiği bir siyasi ve ictimai heyettir.” derken, Yusuf Akçura’nın millet tarifinde dini birlik aranmadığı gibi, ana unsurun ırk ve dil olduğu, bu tanımlada Atatürk’ün görüşüne paralellik olduğu görülmektedir. Yusuf Akçura’nın Türk Siyasal hayatındaki yansımaları Atatürk sonrası dönemde geri planda kalmış ise de, Alparslan Türkeş’in 1963 yılında kurduğu “Huzur ve Yükseliş Derneği” tüzüğünde yeniden gün yüzüne çıkmıştır. Nitekim, 1965 yılında Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi ve ardından da 1969’da Milliyetçi Hareket Partisi’nde yansımaları görülen Yusuf Akçura’nın fikirlerinin günümüzde Türk siyasetindeki en büyük temsilcisi olması nedeniyle bu makalede; Milliyetçi Hareket Partisi örneklem alma modeliyle incelenerek, siyaset sosyolojisi açısından ve tarihsel bir perspektif ile değerlendirilerek, bir asrı aşkın bir süredir Türk siyasetinde yer alan ‘Türkçülük’ fikir akımının yansımaları ifade edilmeye çalışılacaktır.

Keywords

Üç Tarz-ı Siyaset, Türkçülük, Yusuf Akçura, Alparslan Türkeş, Milliyetçi Hareket Partisi

Read: 801

Download: 255