MÜTEKADDİMÎN VE MÜTEAHHİRÎN HADİS ÂLİMLERİNE GÖRE MÜNKER HADİS
THE DESCRIPTION OF MUNKER HADITH ACCORDING TO MUTAQADDIMIN AND MUTAAKHIRIN HADITH SCIENTIST

Author : Muhammed Aslan
Number of pages : 263-274

Abstract

Hicri birinci asırdan itibaren fiilen uygulanan ve ikinci asrın sonlarına doğru kayıt altına alınan hadis usûlü, hadislerde kullanılan sened ve metin ile ilgili kural ve yöntemleri, râvîlerin vasıflarını ve hadis kavramlarını değerlendirmekte ve sınırlarını belirlemektedir. Hadis usûlünde değerlendirilen ve sınırları tespit edilmeye çalışılan önemli kavramlardan birisi de münker hadis kavramıdır. Sözlükte “çirkin, kötü, yadırganan, inkâr edilen ya da sahih aklın çirkin gördüğü her fiil ” gibi anlamlara gelen münker kavramı, hadis usûlü açısından pek çok şekilde tanımlanmıştır. Yine Kur’an ve hadis gibi İslam’ın temel kaynaklarında hem sözlük anlamında hem de sözlük anlamına yakın dinî bir anlam kazanarak pek çok kez kullanılmıştır. Hadis çeşitlerinden ma‘rûf hadis, şâz hadis, muallel hadis, garip hadis gibi pek çok hadis çeşidi ile doğrudan ya da dolaylı olarak bağlantısı olan münker hadis, hicri ikinci asrın sonlarında kullanılmaya başlanmıştır. Terim anlamında zaman içinde bazen anlam genişlemesi bazen de anlam daralması yaşanan münker hadis, en çok ta-nımlanan hadis çeşitlerindendir. Kaynaklarda ulaşabildiğimiz kadarıyla Yahyâ b. Saîd el-Kattân (ö. 198/813) ile başlayan münker hadis tanımı, İbn Hacer’in (ö. 852/1449) “münker hadis: zayıf râvînin sıka râvîlere muhalif olarak rivâyet ettiği hadistir” şeklinde yaptığı tanımıyla son şeklini almıştır. Hicri ikinci asır ile dokuzuncu asır arasında geçen yedi asırlık sürede münker hadis tespit ettiğimiz kadarıyla en az yedi farklı anlamda kullanılmıştır.

Keywords

Münker Hadis, Ma‘rûf Hadis, Muhalefet, Teferrüd, Rivâyet.

Read: 720

Download: 206