CUMHURBAŞKANLIĞI HÜKÜMET SİSTEMİNDE SEÇİM SİSTEMİ ARAYIŞLARI: DAR BÖLGE SEÇİM SİSTEMİNİN YÖNETİMDE İSTİKRAR VE TEMSİLDE ADALET KRİTERLERİ AÇISINDAN DEĞERLENDİRİLMESİ
SELECTION SYSTEMS IN THE PRESIDENTIAL GOVERNMENT SYSTEM: STABILITY OF STATE REGIONAL SELECTION SYSTEM IN MANAGEMENT AND EVALUATION OF JUDICIAL CRITERIA

Author : Berat AKINCI
Number of pages : 403-420

Abstract

16 Nisan referandumuyla kabul edilen Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi 2019’da yapılacak olan seçimlerle birlikte fiilen uygulanmaya başlayacaktır. Türkiye’nin yeni bir hükümet sistemine geçiş hikâyesinde şüphesiz yönetimde istikrar olgusunun önemli bir yeri vardır. Yıllardır koalisyon hükümetleriyle istediği hedeflere ulaşamayan Türkiye, yönetimde istikrarı sağlamadan bu hedeflere ulaşamayacağının farkına varmıştır. Bununla birlikte yeni hükümet sistemiyle yürütmede sağlanacak olan istikrarın, yasamada da sağlanması sistemin başarısı açısından önem teşkil etmektedir. Tam da bu noktada yeni sistemle koordineli bir şekilde seçim sisteminin de değişmesi gerektiğine yönelik tartışmaların arttığı görülmektedir. Bu bağlamda temsili demokrasilerde parlamentoda yer alacak partilerin belirlenmesinden iktidarın şekillenmesine kadar son derece geniş bir alanda etkili olan seçim sistemleri, yönetimde istikrar ile temsilde adalet kriterleri açısından yeni hükümet sisteminde nasıl dizayn edileceği belirsizliğini korumaktadır. Özellikle Türkiye’de çok partili hayata geçilmesinden günümüze dek çok farklı seçim sistemleri uygulanmış olmasına rağmen, seçim sistemleri üzerindeki tartışmaların hiç bitmemiş olması yönetimde istikrar mı yoksa temsilde adalet mi sorusuna en iyi cevabın verilememiş olmasından kaynaklanmaktadır. Bu sorununun en iyi bir cevabı olmamakla birlikte, her ülke kendi şartlarını yansıtan seçim sistemlerini uygulama yolunu seçmiştir. 1946 yılında liste usulü çoğunluk sistemiyle başlayan seçim sistemi deneyimimiz, çeşitli nispi temsil sistemlerin uygulandığı seçimlerle günümüze dek sürekli bir değişim içerisinde olmuştur. Bu değişimde genelde partiler kendi çıkarlarını ön planda tutarken, ülke menfalarını ortaya koyan yaklaşımlar ise pas geçilmiştir. Tek başına seçim sistemlerinin yarattığı bir sonuç olmamakla birlikte ülkemizde belirli dönemler haricinde yönetimde istikrar sağlanamamış, temsilde adalet ise yönetimde istikrar uğrana göz ardı edilmek zorunda kalınmıştır. Dolayısıyla Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde yönetimde sağlanacak olan istikrarın yasamada da sağlanması adına öne çıkan dar bölge seçim sisteminin, temsilde adaleti de sağlayacak şekilde dizayn edilmesi son derece önem arz etmektedir. Bu çalışmada dar bölge seçim sisteminin yeni hükümet sistemiyle uygulanması halinde temsilde adalet ile yönetimde istikrarı ne derecede sağlayabileceği değerlendirilecektir. Nihayetinde seçim sistemlerinde yapılacak olan değişikliğin ülkemizin toplumsal ve siyasal şartları göz önüne alınarak, yeni hükümet sisteminin başarısını perçinleyecek şekilde temsilde adalet ile yönetimde istikrarı maksimize etmesi öncelenmelidir.

Keywords

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, Seçim Sistemleri, Dar Bölge Seçim Sistemi

Read: 754

Download: 251